Jeopolitik Risklerin Kamu Maliyesindeki Yansımaları: Türkiye Üzerine Fourier Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de jeopolitik risk ile kamu maliyesi göstergeleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırma, 2006:1 ile 2024:7 dönemine ilişkin aylık verileri kapsamaktadır. Çalışmada Fourier ADF birim kök testiyle değişkenlerin durağanlık seviyeleri belirlendikten sonra, Fourier Toda-Yamamoto nedensellik testi kullanılarak değişkenler arasındaki nedensellik ilişkileri incelenmiştir. Elde edilen bulgular, jeopolitik risk ve iç borçlanma değişkenleri arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya koyarken aynı zamanda jeopolitik riskten bütçe dengesi, kamu harcamaları, vergi gelirleri, dış borçlanma ve iç borç faiz ödemeleri değişkenlerine doğru tek yönlü nedensellik ilişkilerinin olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, jeopolitik risklerin ulusal mali yapı üzerinde belirleyici olduğunu ve mali sürdürülebilirliği tehdit eden dinamikler içerdiğini açıkça göstermektedir. Türkiye’de jeopolitik risklerin kamu maliyesi üzerindeki etkileri dikkate alındığında, kamu maliyesine esneklik kazandırmak için politika yapıcılarının jeopolitik risk analizleri ve kamu mali yönetim süreçlerinin entegrasyonunu sağlamalarının bir gereklilik olduğu belirtilebilir.