HÂŞİMÎ'NİN MİHR Ü VEFÂ MESNEVİSİ'NİN TENKİTLİ METNİ VE İNCELEMESİ

Abstract

İslam medeniyetinin ortak kültür mirası içinde mimari, musiki ve edebiyata ait ürünler, hemen her kesime hitap eder. Mimar, musikişinas ve şair; Osmanlı'nın günlük hayatı içinde sanatı yoğurmuş estetisyenlerdir. Klasik edebiyat ürünleri, geleneğin bir parçası olarak yazıldıkları dönemin ve önceki birikimlerin birer aynasıdır. Her bir ürün, aynı zamanda onu ortaya koyan sanatçıdan izler taşır. Mihr ü Vefâ, Hâşimî'nin ikili aşk kahramanları üzerine bina ettiği bir mesnevidir. Kökeni Fars edebiyatıdır. Tema, aşktır. Evrensel bir konu olarak aşk, mesnevide yeniden yorumlanır. Âşık, maşuk ve rakip üçlemesi mesneviyi romantik bir hakikate taşır. Şahıs kadrosu, vak'a halkaları ve mekân unsurlarıyla oldukça hacimli bir eser olan mesnevi, 6532 beyittir. Eserde, tematik aksiyonu sağlayan ülkü değerlerle karşıt değerler kişiler üzerinden sembolleştirilmiştir. Hemen her karakter bir değere karşılık gelmektedir. Kurgusu sağlam olan eser, dönemin önemli mesnevilerinden biridir. 16. yüzyılda kaleme alınan eserin biri yurtiçinde diğeri yurtdışında olmak üzere iki nüshası tespit edilmiştir. Çalışmada iki nüshanın karşılaştırmalı metni ve incelemesi yapılmıştır. İnceleme kısmı, modern roman tekniğine uygun olarak yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hâşimî, Mesnevi, Mihr ü Vefâ, Aşk

The products that are related to architecture, music, and literature, which are in the common cultural heritage of Islamic civilization, appeals to almost every sector. Architect, musician and poet; those estheticians kneaded art in everyday life of Ottoman. As part of the tradition, classic literature products are a reflection of the time that they were written. Each product is marked by the artists who produced it. Mihr u Vefâ is a mathnawi that is structured on dual love heroes by Hâşimî. Its origin is Persian literature. Theme is love. As a universal subject love, is reinterpreted in the mathnawi. Love, beloved, and rival trilogy takes mathnawi to a romantic fact. Quite voluminous mathnawi total 6532 couplets. Ideal values and opposite values are symbolized on individuals in this vestige. Almost every character corresponds to a value. This vestige, which has a strong fiction, is one of the important mathnawis of the period. Two of this vestige, which was written on 16th century, has been found as one of them is in country and one another is in abroad. In this research, Comparative study and analysis of the text of the two copies are performed. Study section is made in accordance with the modern novel techniques. Key Words: Hâşimî, Mathnawi, Mihr ü Vefâ, Love