Kronik Böbrek Hastalıklarında Aneminin Değerlendirilmesi ve Tedavisi

Abstract

Kronik böbrek hastalıklarında anemi sık görülmektedir. Anemi, kardiyovasküler hastalık için önemli bir risk faktörüdür ve yaşam kalitesini etkilemektedir. Böbreklerden eritropoetin (EPO) sentezinin azalması aneminin esas nedenidir. Diğer nedenler arasında demir eksikliği, inflamasyon, üremik toksinler, hiperparatiroidi, hemoliz, eritrosit yaşam süresinin azalması ve malnütrisyon sayılabilir. Anemi tedavisinde öncelikle anemiye yol açan nedenler araştırılmalı ve nedene yönelik tedavi yapılmalıdır. Kronik böbrek hastalarında anemi tedavisinin temelini eritropoez stimüle edici ajanlar (ESA) oluşturur. Aneminin diğer nedenleri dışlandıktan sonra hastaya ESA tedavisi başlanmalıdır. Hedef hemoglobin değeri 11-12 g/dL olmalıdır. ESA ile tedaviye başlanmadan önce mutlaka demir eksikliği değerlendirilmeli ve demir eksikliği varsa tedavi edilmelidir. Kronik böbrek hastasında demir eksikliğinin değerlendirilmesinde pratikte en sık kullanılan parametreler transferrin satürasyonu (TSAT) ve ferritin düzeyidir. Serum ferritin konsantrasyonu <100 ng/mL ve TSAT <% 20 ise demir tedavisi verilmelidir. Son kılavuzlarda TSAT <%30 ve ferritin <300 ng/mL olan kronik böbrek hastalarında hem ESA alımını geciktirmek hem de alıyorsa doz azaltmak için demir tedavisi tavsiye edilmiştir. Demir eksikliği saptanan hastalarda demir, ağızdan veya parenteral olarak verilebilir. Hemodiyaliz hastalarında parenteral uygulama tercih edilmelidir. Demir eksikliği anemisinin düzeltilmesi ESA gereksinimini azaltır. Kronik böbrek hastalıklarında aneminin tedavi edilmesi hastanın yaşam kalitesini yükseltir ve daha iyi gidiş ile ilişkilidir