PROBLEM ÇÖZME SÜRECİNDE ÜSTBİLİŞSEL DAVRANIŞLARIN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmanın amacı ilkokul öğrencilerinin aritmetik sözel problemleri çözme sürecindeki üstbilişsel davranışlarını incelemektir. Araştırma verileri her sınıf seviyesinden 36, toplamda 108 ilkokul öğrencisi ile klinik görüşme yapılarak toplanmıştır. Bu araştırmada öğrencilere rutin olmayan aritmetik sözel problemler sorulmuş ve öğrencilerden problemleri sesli bir şekilde çözmeleri istenmiştir. Bu sırada veriler hem kamera ile hem de araştırmacı tarafından tutulan günlükler ile kayıt altına alınmıştır. Veriler ilk önce öğrencilerin bu sorulara vermiş olduğu doğru ve yanlış cevaplara göre analiz edilmiş, frekans ve yüzde değerlerine yer verilmiştir. Daha sonra üstbilişsel becerilerini kullanan öğrenciler sorulara doğru cevap veren öğrenciler içerisinden, üstbilişsel becerilerini kullanamayan öğrenciler ise sorulara yanlış cevap veren öğrenciler içerisinden rastgele seçilmiştir. Bu araştırmada her bir öğrencinin problem çözme sürecinde göstermiş olduğu üstbilişsel davranışların belirlenmesinde Artz ve Thomas'ın yaptığı üstbilişsel ve bilişsel sınıflandırma dikkate alınmıştır. Çalışma sonucunda araştırmaya katılan ve üstbilişsel becerilerini kullanıp sorulara doğru cevap veren öğrencilerin, problemi kendi cümleleriyle yeniden ifade edebilme, problemdeki verilenleri ve istenenleri doğru analiz edebilme, problemi alternatif stratejilerle çözebilme, daha önceki bir bilgiyi veya tecrübeyi soruya transfer edebilme ve en önemlisi de problemin mantıksal olarak doğruluğunu kontrol edebilme gibi üstbilişsel davranışları başarılı bir şekilde yerine getirebildikleri görülmüştür. Üstbilişsel becerilerini kullanamayıp problemleri yanlış çözen öğrencilerin ise problemi anlayamadıkları, problemdeki gereksiz ayrıntılara göre stratejilerini belirledikleri, tesadüfî işlerle sonuca gitmeye çalıştıkları ve dolayısıyla hatalı sonuca ulaştıkları görülmüştür