Sürü zekâsında yeni bir yaklaşım: Kuş sürüsü algoritması

dc.contributor.authorAltay, Elif Varol
dc.contributor.authorAlatas, Bilal
dc.date.accessioned2026-08-12T15:55:05Z
dc.date.issued2017
dc.departmentFırat Üniversitesi
dc.description.abstractMatematiksel programlama olarak da bilinen optimizasyon, bir amaç (değerlendirme) fonksiyonuna göre birproblemde belirli aralıktaki sayısal değerlerin en uygununu seçen işlemler topluluğudur. Optimizasyonproblemleri için birçok algoritma önerilmiştir. Bu algoritmaların çoğu sistemin modeli ve amaç fonksiyonuiçin matematiksel modellere ihtiyaç duymaktadır. Sürü zekâsına dayalı algoritmalar, büyük boyutluoptimizasyon problemleri için, kabul edilebilir sürede optimum ya da optimuma yakın çözümler verebilenalgoritmalardır. Matematiksel modelin çıkarılamadığı durumlarda kabul edilebilir sürede sonuç eldeedebilmek amacıyla genel amaçlı sezgisel optimizasyon algoritmaları kullanılır. Genel amaçlı sezgiseloptimizasyon algoritmaları, biyoloji tabanlı, fizik tabanlı, sürü tabanlı, sosyal tabanlı, müzik tabanlı, kimyatabanlı, spor tabanlı ve matematik tabanlı olmak üzere sekiz farklı grupta değerlendirilmektedir. Sürü zekâsıtabanlı optimizasyon algoritmaları kuş, balık, kedi ve arı gibi canlı sürülerinin hareketlerinin incelenmesiylegeliştirilmiştir.Bu çalışmada, sürü zekâsı optimizasyon algoritmalarının en güncellerinden biri olan kuş sürüsüoptimizasyon algoritması ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu algoritmanın performansı, farklı boyutlardaki tekmodlu ve çok modlu kalite testi fonksiyonları kullanılarak test edilmiştir. Yapılan deneylerde, optimumayakınsama eğilimi ve elde edilen sonuç değerleri, performans ölçütü olarak kullanılmıştır. İncelemesonuçları karşılaştırmalı tablolar aracılığıyla sunulmuş ve yorumlanmıştır. Bu algoritma ile hem tek modluhem de çok modlu kalite testi fonksiyonlarında diğer sürü zekâsı algoritmalarından çok daha iyi sonuçlarelde edildiği için, algoritmanın ileride birçok problemde etkili olarak kullanılacağı beklenmektedir.
dc.identifier.endpage145
dc.identifier.issn1309-8640
dc.identifier.issn2146-4391
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage133
dc.identifier.trdizinid247050
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/247050
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11508/39022
dc.identifier.volume8
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofDicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.relation.tubitakinfo:eu-repo/grantAgreement/TUBITAK//
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR-Dizin_20260511
dc.subjectMatematik
dc.subjectBilgisayar Bilimleri
dc.subjectTeori ve Metotlar
dc.subjectİstatistik ve Olasılık
dc.subjectBilgisayar Bilimleri
dc.subjectYapay Zeka
dc.titleSürü zekâsında yeni bir yaklaşım: Kuş sürüsü algoritması
dc.typeArticle

Dosyalar