KARTAL TİBET SİNEMASINDA TOPLUMSAL MESELELERİN ZÜBÜK (1980) FİLMİ ÜZERİNDEN İNCELENMESİ

Abstract

Türk siyasal hayatında askeri denetim, müdahale ve darbeler 1960’lardan 2000’li yıllara kadar sinema filmlerinde de sıklıkla ele alınan, değerlendirmesi yapılan önemli bir konu olmuştur. Bu konular başta olmak üzere dönemin toplumsal sorunları birçok yönetmen tarafından yapımlara konu olmuştur. Bu yapımlar en temelde Türkiye’de yaşanan değişim ve dönüşümlerden haber vermekte, dönemin toplumsal meselelerinin boyutlarına değinmektedir. Dönemin toplumsal meselelerini kendi filmlerinde anlatan ve çoğu zaman mizahi bir dille bunu ele alan Kartal Tibet, 1965-2008 yılları arasında pek çok filmin yönetmenliğini üstlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, Kartal Tibet’in Zübük (1980) filminde dönemin siyasal, toplumsal ve kültürel yapısı hakkında bilgi vermek, sinema filmleri ile toplumsal olaylar arasındaki bağlantıları analiz etmektir. Filmler ile tarihsel süreçte yaşananlar arasındaki bağı sorgulamak ve Zübük’teki (1980) mizahi unsurların dönemin siyasal, toplumsal ve kültürel iklimi hakkında nasıl bir bakış açıcı geliştirdiğini ortaya koymak bu çalışmanın amaçları arasındadır. Bu çalışmada Zübük adlı film, sosyolojik açıdan analiz edilmiş ve filmin bürokratik yozlaşma ve liyakatsizlik, yoksulluk, sınıf, statü, rüşvet ve iltimas, adam kayırmacılık ve adaletsizlik temalarını öne çıkardığı gözlenmiştir. Zübük, betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır.