URARTU DEVLETİ’NİN EKONOMİK YAPISINA GENEL BAKIŞ

Abstract

M.Ö. 9. Yüzyılda Van Gölü ve çevresinde kurulan Urartu Devleti batıda Malatya'ya kadar uzanmıştır ve 3 asır boyunca Mezopotamya'daki Asur'un en büyük rakibi olmuştur. Zaman içerisinde karşı karşıya gelen Urartu Devleti ve Asur Devletinin mücadeleleri sonucunda Urartular Asur'u vergiye bağlamayı başarmışlardır. Urartu'nun ekonomik faaliyetlerine baktığımızda oldukça dikkat çekicidir ve günümüzde bile bir çok devletin oluşturamadığı bir düzen ve proje dahilinde yapılmış olduğu göze çarpmaktadır. Urartular da ekonomik faaliyetlerin genel olarak devlet eliyle organize edildiği görülmektedir. Şehircilik planlaması yapılırken devletin ekonomik yapısı da göz önünde bulundurulmuştur diyebiliriz örneğin sulama problemi sulama kanalı yapılarak çözülmüştür. Bu sayede bağ ve bahçe tarımı gelişmiştir. Ayrıca bölgenin bakır ve demir gibi madenlerce zengin olması bu yatakların işletilmesini de sağlamıştır. Şüphesiz Urartu'nun diğer devletlere olan münasebetinde sahip olmuş olduğu yer altı kaynaklarının ve özellikle demir madeni yaşanılan çağ itibariyle oldukça büyük öneme sahiptir. Aynı zamanda bölgenin hayvancılığa uygun olması hayvancılığı da geliştirmiştir. Tarımsal faaliyetlere bakıldığında da su kaynaklarına uzak olan alanlara büyük bir mühendislik harikası sayesinde suyun kanallar ile taşınması ve gerekli bölgelere barajlar inşa edilerek bölgelerini su ihtiyaçları karşılanmıştır. Ve bu buralarda bağlık bahçelik alanlar oluşturarak tarımsal faaliyetlerde bulunmuşlardır. Önemli ticaret yollarının kavşağında bulunmaları ticari yönden de gelişmelerini sağlamıştır. Urartu Devleti Doğu Anadolu Bölgesi'nin ilk düzenli yollarını yapan devlet olarak kabul ediliyor. Doğu Anadolu yüksek yaylasının ulaşım ağı, sosyal ve kültürel bağlantı derecesinin bir göstergesi olmakla beraber tüm değişim ve gelişim biçimlerinin bir belirtisidir. Bölgenin ekonomik ve sosyal faaliyetlerine birinci derecede etkide bulunan ulaşım ağı, ekonomik ve kültürel gelişmenin en canlı kanıtıdır.