HÜSEYİN RÂCÎ EFENDİ VE BEDRİKA ADLI MESNEVİSİ

Abstract

Hüseyin Râcî Efendi 19. yüzyılın ikinci yarısında günümüz Bulgaristan sınırları içerisinde yer alan Zağra'da yaşamış ve o dönemin en büyük olaylarından biri olan 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşını (93 Harbi) bizzat müşahede etmiş bir şahıstır. Hüseyin Râcî Efendi, manzum ve mensur pek çok eser kaleme almasına rağmen eserlerinin çoğunu bastıramamıştır. Buna rağmen Tarihçe-i Vak'a-i Zağra adlı eseri sayesinde döneminde çokça bilinen ve sevilen bir isim olmayı başarabilmiştir. Bedrika, Hüseyin Râcî Efendi tarafından 1894 yılında mesnevi nazım şekliyle ve aruzla yazılmıştır. Eserde ihtida eden bir Bulgar kızının gördüğü baskılar sonucu İstanbul'a kaçışı anlatılmaktadır. Yaşanmış bir olayın anlatıldığı eser gerçeklik ve kurgu, muhteva, anlatım teknikleri, dil ve üslup özellikleri açısından dikkate değerdir. Bu çalışmada Hüseyin Râcî Efendi'nin hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, Bedrika isimli eserinin iki nüshası karşılaştırılarak çevriyazılı metni ile dilici çevirisi oluşturulmuş ve bu eserin muhteva, dil ve üslup özellikleri incelenmiştir.

Huseyin Râcî Efendi is a person who lived in Zagra in Bulgaria during the second half of the 19th century and personally observed the 1877-1878 Ottoman Russian War, one of the greatest events of its time. Huseyin Râcî Efendi wrote many works of poetry and prose, but most of his works were not been published. Despite this, thanks to his work called Tarihçe-i Vak'a-i Zagra, he was able to become a well known and loved person in his time. Bedrika was written by Huseyin Râcî Efendi in the form of masnavi verse and prosody in 1894-95. The work tells the escape of Istanbul to the end of the repression seen by a Bulgarian girl who is Muslim. The work depicted in a living event is remarkable in terms of its content, language and style. In this study, Huseyin Râcî Efendi's life, art and works were examined, two copies of Bedrika's work were compared and a transcriptional text was created, and the content, language and stylistic features of the work were examined.