BENİGN PROSTAT HİPERPLAZİSİ VE PROSTAT KARSİNOMLU OLGULARDA AYIRICI TANIDA PSA TÜREVLERİ VE TPS'NİN ROLÜ

Abstract

I. ÖZET Benign prostat hiperplazisi ve prostat karsinomu ayırıcı tanısında klinikte en sık kullanılan parametre; bir biyokimyasal belirteç olan serum Prostat spesifik antijen (PSA) düzeyi olup bu belirteç belirtilen hastalıkların dışında prostatı etkileyen diğer durumlarda da artabilir. Bu çalışmada, yeni kullanıma giren Ekimolar PSA (PSA-Q), ve kanserli olgularda kullanılması önerilen Doku Polipeptit Spesifik antijenin (TPS), BPH'li ve prostat karsinomlu hastaların ayırıcı tanısındaki etkinlikleri ve total PSA, serbest PSA ve bu parametrelerin total PSA'ya oram gibi PSA türevleri ile ilişkileri araştırılmıştır. Bu çalışmaya, Nisan 1999 ile Aralık 2000 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Fırat Tıp Merkezi hastanelerine başvuran 61 BPH, 58 prostat kanserli hasta alındı. Tüm hastalarda, total PSA, PSA-Q, serbest/total PSA oranı, serbest PSA/ PSA-Q ve TPS değerleri ölçüldü. Biyokimyasal ölçümlerin tümü kemiluminesens yöntemi ile gerçekleştirildi. Çalışmada düzeyleri saptanan total PSA PSA-Q, serbest/total PSA ve serbest PSA/PSA-Q oranlarının tümü prostat karsinomlu olgularda BPH'li hastalara göre istatiksel olarak yüksek idi (p<0.05). TPS düzeyleri açısmdan her iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (P>0.05). Tanısal yeterlilik testleri ile yapılan değerlendirmede tanısal açıdan en etkin parametreler sırası ile; serbest PSA/PSA-Q, serbest/ total PSA, PSA-Q ve total PSA şeklinde idi. Serum TPS düzeyleri ölçümü ile tanısal olarak yeterlilik elde edilmedi.BPH'li ve prostat karsinomlu hastaların ayırıcı tanısında bu çalışmada incelenen parametreler arasında en etkin biyokimyasal belirteçler serum PSA türevleri olarak bulundu. Serum TPS düzeyleri ölçümünün her iki hasta grubunu ayırt etmede yararlı bir parametre olmadığı sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler : Prostat spesifik antijen, Doku polipeptit spesifik antijen Benign prostat hiperplazisi, Prostat kanseri