MELATONİNİN KOBAYLARDA OLUŞTURULAN RETİNAL İSKEMİ VE REPERFÜZYON ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

I. ÖZET Bu çalışma Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz hastalıkları Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiş olup, iskemi ve reperfüzyon uygulanan kobaylarda melatoninin etkisi araştırılmıştır. Denekler, 400-600 gr ağırlığmda erkek cins 60 adet sağlıklı pigmentli Guinea pig (kobay)'den oluşmuştur. Kobaylar her bir grupta 20 denek olacak şekilde 3 eşit gruba ayrılmıştır. Grup 1 (kontrol/noniskemik grup): Bu gruba herhangi bir işlem yapılmamış olup, sadece normal değerlerin saptanması amaçlanmıştır. Grup 2 (plasebo grubu): Bu gruba iskemi ve reperfüzyon işlemi yapılmış ve plasebo olarak serum fizyolojik kullanılmıştır. Grup 3 (melatonin grubu): Bu gruba iskemi ve reperfüzyon yapılmış ve melatonin uygulanmıştır Tüm deneklerin birer gözü kullanılmış olup, her bir gruptaki deneklerin yansı biyokimyasal inceleme için, diğer yansı ise histopatolojik inceleme için kullanılmıştır. Deneklere anestezi ve aneljezi uygulanmış olup, kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmamıştır. İkinci ve üçüncü gruptaki deneklerde retinal iskemi oluşturmak amacıyla, göz içi basıncı 150 mmHg olacak şekilde serum şişesi 204 cm yüksekliğe çıkartılarak tespit edilmiş ve bu yükseklikte 90 dakika süreyle tutulmuştur. İskeminin başlamasından 10 dakika önce, plasebo grubuna İmi serum fizyolojik subkutan olarak verilirken, melatonin grubuna ise lOmg/kg dozunda melatonin subkutan olarak uygulanmıştır. Plasebo ve melatonin aynı dozlarda 6, 12 ve 18 'inci saatlerde tekrarlanmıştır. 90 dakikalık iskemi sonrasında göz içi basıncı normal seviyeye düşürülmüş ve denekler 24 saat süreyle reperfüzyon ortamında bırakılmış ve gözler enükle edilmiştir. Her grupta emikle edilen gözlerin yansı biyokimyasal işleme, diğer yansı da histopatolojik incelemeye tabi tutulmuştur. Çalışmamızda retinal doku MDA düzeyleri değerlendirildiğinde; kontrol grubuna göre iskemi grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek MDA değerleri bulunmuştur (p<0.001). Melatonin grubunda, iskemi grubuna göre MDA değerleri istatistiksel olarak daha düşük gözlenmiştir (p<0.01) Melatonin grubu kontrol grubu ile karşılaştınldığında, kontrol grubu lehine istatistiksel anlamlılık bulunmuştur (p<0.01). Histopatolojik incelemede melatonin grubuna göre, iskemi reperfüzyon (İ/R) grubunda fotoreseptör tabakada vakualizasyon ve ödem ile ganglion hücrelerinde dejeneratif değişiklik ve ödem istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.01). Kontrol grubuna göre, melatonin grubunda fotoreseptörtabakada vakualizasyon ve ödem ile ganglion hücrelerinde dejeneratif değişiklik ve ödem istatiksel olarak anlamlı bulunamamıştır (p> 0.05 ). Kontrol grubu ile İ/R grubu karşılaştırıldığında ise, fotoreseptör tabakada vakualizasyon ve ödem ile ganglion hücrelerinde dejeneratif değişiklik ve ödem varlığı İ/R grubunda istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (pO.001). Bu sonuçlar değerlendirildiğinde; MDA düzeyleri ve histopatolojijk bulgularımız itibarı ile, iskemi-reperfüzyona maruz kalan gözlerde, melatonin lipit peroksidasyonunu azaltmakta ve iskemi-reperfüzyona bağlı hücresel hasan engellemektedir. Anahtar Kelimeler: Melatonin, İskemi-reperfüzyon, Retina U, YÜKSEKÖĞRETİM WIRUUI DOKÜMANTASYON McfiKÜU