TEVRAT HÜKÜMLERİ VE MEZOPOTAMYA KANUNLARI IŞIĞINDA KÖLELİK

Abstract

Toplumsal sınıfların keskin sınırlar ile ayrıldığı Eskiçağ medeniyetlerinde, köleler toplumun en alt tabakasını oluşturmaktadır. Bir kimsenin köle sınıfına mensup olması, köle bir ailede dünyaya geldiği için doğuştan edinilebilen bir kimlik olduğu gibi, savaş esiri olmak ve borç sebebiyle rehine olmak gibi sebeplerle hür bir kişinin sonradan köle sınıfına indirgenmesi de oldukça yaygın bir uygulamadır. Zamanla toplumlarda köle sahibi olmanın bir ayrıcalığa dönüşmesi, köle sayılarında dramatik bir artışa neden olmuştur. Söz konusu artışa paralel olarak, Eskiçağ medeniyetlerinin hukuki metinlerinde, köleler yer almaya başlamıştır. Çalışma konumuz olan Tevrat ve diğer Mezopotamya medeniyetlerinin yazılı kanunlarında kölelik ibareleri, kölelerin yer aldığı yaralanma ile biten kavgalar, hırsızlık, kaçak köle gibi kölelere dair muhtelif kanun maddelerine detaylı bir şekilde yer verilmiştir. Kölelere yönelik kanun maddeleri birçok medeniyette paralellik gösterirken Tevrat’ta köleler, İbrani ve İbrani olmayan köle olmak üzere etnik kökenine göre sınıflandırılmıştır. Çalışmamızda söz konusu medeniyetlerin kölelere yönelik kanun maddelerinden yola çıkarak, kölelerin toplumsal statüsü ve hakları ele alınmıştır.