Bakır/Alüminyum/Demir/Antimon Alaşımlarının Gama ve Nötron Radyasyonları Zırhlama Karakteristiklerinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, literatürde yaygın kullanım alanına sahip CuAlFe alaşımının ve bu alaşıma farklı ağırlık yüzdelerinde (%3 ve %6) antimon (Sb) katkılanarak oluşan yeni alaşımların gama ve nötron radyasyonu azaltma özelliklerini, alaşımların bu radyasyonlar ile etkileşimi neticesinde oluşan ikincil radyasyonları ve meydana gelen radyasyon hasarını incelemektir. Gama radyasyonu koruma parametreleri 59,5-1332,5 keV enerji aralığında hem deneysel hem WinXCOM, GEANT4 ve FLUKA programları kullanılarak teorik olarak hesaplanmıştır. Nötron zırhlama parametreleri, ikincil radyasyon miktarları ve radyasyon hasarı GEANT4 ve/veya FLUKA programları kullanılarak belirlenmiştir. Alaşımdaki Sb miktarının artması ile kütle azaltma katsayısı, lineer azaltma katsayısı ve etkin atom numarası değerleri artarken, hızlı nötron için etkin uzaklaştırma tesir kesiti ve toplam makroskopik tesir kesiti kademeli olarak azalmıştır. CuAlFeSb6 alaşımı gama radyasyonuna, CuAlFeSb0 alaşımı nötronlara karşı daha iyi zırhlama sağlamıştır. Hem düşük ve orta enerjili gama radyasyonuna hem de termal (0,025 ev) ve yavaş (100 eV) nötronlara karşı CuAlFeSb0 alaşımı radyasyon hasarı açısından en dayanıklı alaşım olmuştur.The aim of this study is to investigate the gamma and neutron radiation attenuation properties of CuAlFe alloy, which is widely used in the literature, and new alloys formed by adding antimony (Sb) to this alloy at different weight percentages (3% and 6%), the formed secondary radiations as a result of the interaction of the alloys with these radiations, and the resulting radiation damage. Gamma radiation protection parameters were calculated both experimentally and theoretically using WinXCOM, GEANT4 and FLUKA programs in the energy range of 59.5-1332.5 keV. Neutron shielding parameters, secondary radiation amounts, and radiation damage were determined using GEANT4 and/or FLUKA programs. With the increase in the amount of Sb in the alloy, the mass attenuation coefficient, linear attenuation coefficient and effective atomic number values increased, while the effective removal cross section for fast neutrons and total macroscopic cross section gradually decreased. CuAlFeSb6 alloy provided better shielding against gamma radiation, while CuAlFeSb0 alloy provided better shielding against neutrons. CuAlFeSb0 alloy was the most resistant alloy in terms of radiation damage against both low and medium energy gamma radiation and thermal (0.025 eV) and slow (100 eV) neutrons.