Arı Poleni’nin Stoklama Stresi Altındaki Avrupa Yayın Balığı (Silurus glanis)’nda Büyüme, Yem Değerlendirme, Hematolojik, İmmünolojik ve Antioksidan Parametrelere Etkisi

Abstract

Bu çalısmada, yeme katılan arı poleni'nin stoklama stresi altındaki Avrupa yayın balıgı (Silurus glanis)'nda büyüme, yem degerlendirme, hematolojik, immünolojik ve antioksidan parametrelere etkisi arastırıldı. Bu amaçla, çalısmada 3 farklı stoklama yogunlugu (0,08, 0,12 ve 0,16 kg balık/L) ve 4 farklı yem grubu kullanıldı. Arastırmada, balıkların beslenmesi için %45 ham protein ve 3600 kkal/kg sindirilebilir enerji içeren ve diger besin maddeleri bakımından Avrupa yayın balıgının ihtiyaçlarını karsılayan ve arı poleni içermeyen bir kontrol (referans) yemi hazırlandı. Bu yeme %1, %2 ve %4 oranlarında arı poleni katılarak sırasıyla D1, D2 ve D3 yemleri olusturuldu. Besleme denemesinin sonunda; balıkların büyüme (agırlık, uzunluk, agırlık kazancı, oransal ve spesifik büyüme, kondisyon faktörü) ve yem degerlendirme (yem tüketimi, yemin dönüsüm ve etkinlik oranları ile protein etkinlik oranı) parametreleri belirlendi. Ayrıca, balıklardan elde edilen kan örneklerinde; hematolojik (hemoglobin ve hematokrit düzeyleri, eritrosit sayısı, ortalama eritrosit hacmi ile eritrosit hemoglobini ve eritrosit konsantrasyonu) ve immunolojik [lökosit sayısı, oksidatif radikal üretimi (nitroblue tetrazolium aktivitesi), total protein ve total immunoglobulin (IgM) düzeyleri, myeloperoksidaz, lizozim ve serum bakterisidal aktiviteler] degerler belirlendi. Karaciger ve böbrek örneklerinde ise oksidan (malondialdehit) ve antioksidan (süperoksit dismütaz, katalaz, glutatyon peroksidaz ve redükte glutatyon) düzeyleri tespit edildi. Bu projenin ekonomik etkilerini ortaya koyabilmek amacıyla; deneme yemlerinde kullanılan arı poleni (monofloral özellik gösteren kestane poleni)'nin ve üretilen balıgın yem maliyet analizleri yapıldı. Elde edilen veriler, yüksek stoklama yogunluklarının Avrupa yayın balıklarında strese neden oldugunu göstermistir. En uygun sonuçlar 0,08 kg/L stoklama yogunlugundaki balıklardan elde edilmistir. Bununla birlikte tüm stoklama yogunluklarında, yemdeki arı poleni miktarının artısına paralel olarak balıkların büyüme, yem degerlendirme, immünolojik ve antioksidan parametrelerine ait degerleri önemli derecede artmıs, hematolojik degerleri ise düsmüstür. Büyüme, yem degerlendirme, immünolojik ve antioksidan parametrelere ait en yüksek degerler sırasıyla; D3 ve D2 yemleriyle beslenen gruplardan saglanmıs, bunu D1 ve Kontrol yemleriyle beslenen balıklar izlemistir. En düsük hematolojik degerler ise sırasıyla; D3 ve D2 yemleriyle beslenen gruplardan elde edilmis, bunu D1 ve Kontrol yemleriyle beslenen balıklar takip etmistir. Stoklama yogunlugunun 0,08 kg/L'den 0,16 kg/L'ye artmasına paralel olarak, balıkların birim agırlık artısı için harcanan yem maliyetleri de artmıstır. Stoklama yogunlugu 0,08 kg/L olan denemede, birim agırlık artısı için harcanan en düsük yem maliyeti sırasıyla; Kontrol ve D1 gruplarından saglanmıs, bunu D2 ve D3 yemleriyle beslenen balıklar izlemistir. Bununla birlikte stoklama yogunlugu 0,12 kg/L olan denemede, birim agırlık artısı için harcanan en düsük yem maliyeti sırasıyla; D1 ve D2 gruplarından elde edilmis, bunu D3 ve Kontrol yemleriyle beslenen balıklar takip etmistir. Ayrıca 0,08 ve 0,12 kg/L stoklama yogunluklarına ait D2 ve D3 yem gruplarındaki balıkların birim agırlık artısı için harcanan yem maliyeti degerleri arasındaki farklılıkların önemsiz oldugu belirlenmistir. Sonuç olarak, strese karsı direnci önemli derecede artırması ve üretim verimliligini yükseltmesi nedeniyle; Avrupa yayın balıgı yavruları %2 oranında arı poleni katılan D2 yemiyle beslenerek stoklama yogunlugu 0,08 kg/L'den 0,12 kg/L'ye çıkartılabilir. Bu sonuçlar, kültür balıgı üretiminde hem balık saglıgının korunması hem de üretim kalitesi ve verimliliginin arttırılması amacıyla balık yemlerinde arı poleninin etkin bir sekilde kullanılabilecegini göstermektedir.