İnsansız Hava Aracı Telemetrisinde Otomatik Makine Öğrenmesi Tabanlı Anomali Tespiti

dc.contributor.authorSezgin, Anıl
dc.contributor.authorKeskin, Rasim
dc.contributor.authorBoyacı, Aytuğ
dc.date.accessioned2026-08-12T15:06:08Z
dc.date.issued2025
dc.departmentFırat Üniversitesi
dc.description.abstractİnsansız Hava Araçlarının (İHA) telemetri verilerinin güvenilir şekilde analiz edilmesi, özellikle karmaşık ve riskli ortamlarda görev başarısı ve operasyonel güvenlik açısından kritik öneme sahiptir. Bu veri akışları, sensör arızaları, çevresel etkenler veya siber-fiziksel saldırılar nedeniyle anormallikler içerebilir. Bu nedenle, sağlam bir anomali tespit mekanizması gereklidir. Bu çalışma, yüksek frekanslı İHA telemetrisi için özel olarak tasarlanmış, gözetimsiz bir anomali tespit çerçevesi sunmaktadır. Yaklaşım, alan bilgisine dayalı özellik mühendisliğini, model seçimi ve hiperparametre ayarlarını otomatikleştiren bir AutoML tabanlı optimizasyon süreciyle birleştirir. Sistem; Local Outlier Factor, Isolation Forest, One-Class SVM ve Elliptic Envelope olmak üzere dört farklı gözetimsiz algoritmayı entegre ederek, İHA operasyonlarının dinamik doğasına uyum sağlar. 48 farklı İHA görevinden toplanan 127.000 örnek içeren gerçek dünya veri kümesi üzerinde yapılan değerlendirmelerde, uzmanlar tarafından etiketlenmiş anomali segmentleri yalnızca doğrulama amacıyla kullanılmıştır. En iyi performans, %92 doğruluk, %88 kesinlik, %85 duyarlılık ve %86 F1-skoru ile Local Outlier Factor algoritması tarafından elde edilmiştir. Gerçek zamanlı uygulamalar için ölçeklenebilir ve düşük gecikmeli olarak tasarlanan bu sistem, İHA’larda otomatik arıza izleme ve güvenli, dayanıklı hava araçları ekosistemlerinin gelişimine önemli katkılar sunmaktadır.
dc.description.abstractReliable analysis of UAV telemetry data is critical for mission safety, especially as drones are increasingly deployed in complex and high-risk environments. These data streams often include anomalies arising from sensor faults, environmental disruptions, or cyber-physical attacks, making robust anomaly detection essential. This study introduces an unsupervised anomaly detection framework designed specifically for high-frequency UAV telemetry. It combines domain-driven feature engineering with an AutoML-based optimization pipeline that enables automated model selection and hyperparameter tuning. The framework integrates four unsupervised algorithms—Local Outlier Factor, Isolation Forest, One-Class SVM, and Elliptic Envelope—ensuring adaptability to the dynamic nature of UAV operations. Evaluated on a real-world dataset of 127,000 samples from 48 UAV missions, the system uses expert-labeled anomaly segments solely for validation to preserve the integrity of unsupervised learning. Among all methods, Local Outlier Factor yielded the best results with 0.920 accuracy, 0.880 precision, 0.850 recall, and 0.860 F1-score. Scalable and low-latency, the proposed solution is well-suited for real-time deployment. By bridging theoretical advances with operational needs, this work contributes to safer and more resilient aerial robotic systems.
dc.identifier.doi10.35234/fumbd.1668498
dc.identifier.endpage709
dc.identifier.issn1308-9072
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage699
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.35234/fumbd.1668498
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11508/27718
dc.identifier.volume37
dc.language.isoen
dc.publisherFırat University
dc.publisherFırat Üniversitesi
dc.relation.ispartofFırat University Journal of Engineering Science
dc.relation.ispartofFırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260511
dc.subjectSemi- and Unsupervised Learning
dc.subjectYarı ve Denetimsiz Öğrenme
dc.subjectAutonomous Agents and Multiagent Systems
dc.subjectOtonom Ajanlar ve Çok Yönlü Sistemler
dc.titleİnsansız Hava Aracı Telemetrisinde Otomatik Makine Öğrenmesi Tabanlı Anomali Tespiti
dc.title.alternativeAnomaly Detection in Unmanned Aerial Vehicle Telemetry Using Automated Machine Learning
dc.typeArticle

Dosyalar