FARKLI YÜKSELTİLERDE AEROBİK VE ANAEROBİK ANTRENMANLARIN HİPOKSİAYLA İNDÜKLENEN FAKTÖR 1, HEMOGLOBİN, DEMİR, ERİTROPOİETİN, HEPSİDİN VE NİTRİK OKSİT ÜZERİNDEKİ ROLÜNÜN BELİRLENMESİ

Abstract

Bu çalışma, farklı yüksekliklerde gerçekleştirilen aerobik ve anaerobik antrenmanların, hipoksiyle indüklenen faktör 1 (HIF-1 alfa), hemoglobin, demir, eritropoietin, hepsidin ve nitrik oksit düzeyleri üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, aktif olarak spor yapan 24 katılımcı rassal olarak anaerobik ve aerobik gruplarına ayrılmış ve simüle edilmiş farklı yüksekliklerde (deniz seviyesinde (0 metre), 1700 metre, 2450 metre ve 3200 metre) haftada 3 gün olmak üzere 8 hafta boyunca antrenmana tabi tutulmuştur. HIF-1 alfa, hemoglobin, demir, eritropoietin, hepsidin ve nitrik oksit analizleri için katılımcılardan 8 haftalık antrenman öncesinde ve antrenman sonrasında kan örnekleri alınmıştır. Çalışmada kullanılan HIF-1 alfa, demir, eritropoietin, hepsidin ve nitrik oksit düzeyleri ELISA yöntemiyle, hemoglobin ise Siyanomethemoglobin yöntemi ile belirlendi. Verilerin istatistiksel analizi SPSS paket programı kullanılarak yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak, farklı yüksekliklerdeki anaerobik ve aerobik egzersizlerin HIF-1 alfa, hemoglobin, demir, eritropoietin, hepsidin ve nitrik oksit düzeylerinde belirgin değişiklikler yarattığını göstermektedir. Korelasyon analizleri, demir ve eritropoietin seviyeleri ile hemoglobin ve HIF-1 alfa arasında pozitif bir ilişki olduğunu, nitrik oksit seviyeleri ile hepsidin arasında ise negatif bir korelasyon bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, yükseklik ve egzersiz türünün hematolojik parametreler üzerindeki kompleks etkileşimlerini anlamada önemli katkılar sağlamaktadır ve gelecekteki araştırmalara yön verebilir. Ayrıca, bu sonuçlar, egzersiz protokollerinin ve sporcu antrenman programlarının daha bilinçli bir şekilde tasarlanmasına yardımcı olabilir.This study aims to determine the effects of anaerobic and aerobic training at different altitudes on hypoxia-induced factor 1 (HIF-1 alpha), hemoglobin, iron, erythropoietin, hepsidin and nitric oxide levels. In the study, 24 active participants were randomly divided into anaerobic and aerobic groups and trained at different simulated altitudes (sea level (0 meters), 1700 meters, 2450 meters and 3200 meters) for 8 weeks, 3 days a week. Blood samples were taken from the participants before and after 8 weeks of training for HIF-1 alpha, hemoglobin, iron, erythropoietin, hepsidin and nitric oxide analyses. HIF-1 alpha, iron, erythropoietin, hepsidin and nitric oxide levels were determined by ELISA method and hemoglobin was determined by Cyanomethemoglobin method. Statistical analysis of the data was performed using SPSS package program. Statistical significance was accepted as p<0.05. In conclusion, anaerobic and aerobic exercise at different altitudes induced significant changes in HIF-1 alpha, hemoglobin, iron, erythropoietin, hepsidin and nitric oxide levels. Correlation analyses revealed a positive correlation between iron and erythropoietin levels and hemoglobin and HIF-1 alpha, and a negative correlation between nitric oxide levels and hepsidin. These findings provide important contributions to understanding the complex interactions of altitude and exercise type on hematologic parameters and may guide future research. Furthermore, these results may help to design exercise protocols and athlete training programs in a more informed manner.