KENTLERDE YAPILARIN GÜNEŞ IŞINIMINA GÖRE YÖNLENDİRİLMESİ İLE YAPILARIN ISI VE IŞIK YÖNÜNDEN TASARIM İLİŞKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Yüksek Lisans Tezi KENTLERDE YAPILARIN GÜNEŞ IŞINIMINA GÖRE YÖNLENDİRİLMESİ İLE YAPILARIN ISI VE IŞIK YÖNÜNDEN TASARIM İLİŞKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Mehmet EMİNEL Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yapı Eğitimi Bölümü Yapı Tasarımı Anabilim Dalı Bu araştırmada; Güneş ışınımının ısı ve ışık etkisi yönünden, kentsel yerleşimlerde, yapı adalarındaki yapıların konumları belirlenmiş ve güneş ışınımından yararlanmada, aralarında oluşturdukları gölgeli alanların aydınlanma ve ısınma yönünden meydana getirdikleri olumsuzluklar tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu olumsuzluklar, örnekleme yöntemi ile seçilmiş adalardaki mevcut yapılarda ve imar durumunda öngörülen kat yüksekliklerine bağlı olarak aynı yapı adalarında incelenmiştir. Bu inceleme de, herhangi bir gün olarak yaz ve kış dönemi olmak üzere seçilen, 5 Ocak ve 17 Temmuz tarihlerinde güneşin yükseklik açısı ( zenit ) kullanılarak, belirlenen adalardaki yapıların oluşturdukları gölgeli alan derinliği hesaplanmıştır. Komşu binaların cephelerinde sokak ve cadde aralıklarına bağlı olarak oluşan gölge yükseklikleri, saat 07 - 19 saatleri arasında ve her saat dilimindeki güneş ışığının geliş açısına bağlı olarak gerek hesaplama yöntemi, gerekse çizimsel anlatımlarla grafik haline getirilmiştir. Bu grafiklerdeki gölge konumlan yorumlanarak örnekleme yöntemi ile tespit edilen adalardaki ışınım bakımından meydana gelen olumsuzluklar açıklanmıştır. Elde edilen tüm veriler ışığında, kentlerin güneşle ilişkisinin olması halinde sağlıklı kentleşmenin olacağı ve kentlerdeki mekan özelliklerinin belirlenmesinde yapıların güneşe göre yönlendirilmesinin ısı ve ışık yönünden etkisi olduğunu ve bunun da tasarım ile ilişkisinde uygun sonucun elde edilebileceğini belirtmeliyiz. Anahtar kelimeler: Güneş ışınımı, gölgeli alan, yönlendirme.