İş Örgütlerinde Çatışmaların Oluşum Kaynakları ve Türleri: Büyük Ölçekli Sanayi İşletmelerinde Bir Uygulama

Abstract

Çatışma olgusunun örgütsel yaşamın bir gerçeği olduğunun kabul edilmesiyle birlikte, örgütler çatışmayı ortadan kaldırmanınyerine, çatışma ile yaşamaya ve çatışma kavramı üzerine yoğunlaşmaya başlamışlardır. Bu nedenle birçok gelişmiş ülke, örgütçalışanları için belirli aralıklarla çatışma yönetimi becerilerini geliştirme çalışmaları yapmaktadır. Bu ülkeler özel olarak çatışmayönetiminde çalışan birçok profesyonel örgüt bulundurmaktadır. Bununla birlikte, örgütler bazen kendileri çatışma oluşumunuteşvik edebilmektedir. Çünkü çatışmaların yaşanmadığı örgütler, gelişmeyi sağlayacak iç dinamiklerinin önemli bir bölümündenyoksun kalmaları nedeniyle zamanla, durağan ve heyecansız bir yapıya dönüşebilmektedirler.Örgütlerde çatışmanın sonuçlarının olumlu veya olumsuz olması çatışmaların nasıl yönetildiğine bağlıdır. Örgüt yönetiminingörevi, çatışmayı amaçlarını gerçekleştirecek bir biçimde yönetmektir. Bu bağlamda, etkin bir çatışma yönetiminin amacı,çatışmaların olumsuz etkilerini en aza indirecek, olumlu etkilerini ise en üst düzeye ulaştıracak örgüt ortamı yaratmaktır. Örgütlerinbu ortamı oluşturma sürecinde kullandıkları en önemli araçlardan biri de iletişim olgusudur. Kullanımına bağlı olarak kimi zamanyapıcı, kimi zaman da yıkıcı bir araç olabilen iletişim sürecini anlayan ve uygulayan örgütler, gerek bireysel, gerekse grup içindekiinanç, tutum ve davranışları, örgütün amaçları ile uyumlaştırarak istediklerini elde edebilme yeteneğini kazanabilirler. Örgütlerin, hemiletişim sistemlerini hem de çalışanların iletişim, bilgi ve becerilerini geliştirmeleri bir zorunluluk olmaktadır. Bireysel ve örgütselamaçları için gerekli bilgiye ulaşmayan örgütlerin, günümüz koşullarında başarılı olmaları olanaklı değildir.Birçok disipline konu olan çatışma kavramı, bu çalışmada, iş örgütleri düzeyinde incelenmiştir. Bu bağlamda, örgütlerdebireyler, gruplar veya birimler arasında çatışmaların temel kaynaklarını belirlemek ve çatışmaların hangi türlerden oluştuğu,çalışmanın temel amacını oluşturmuştur. Çalışmanın hazırlanması sürecinde öncelikle literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Bubağlamda, bilimsel kitaplar, uluslararası ve ulusal süreli yayınlar, kamusal ve özel araştırma projeleri ve raporları ve internetdokümanları değerlendirilmiştir. Kuramsal çalışmanın yanı sıra saha araştırması için örneklem olarak seçilen Adana ve Gaziantepillerinde bulunan ve imalat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde anket yöntemi uygulanmıştır.