ORTAÇAĞ'IN İKİ ÖNEMLİ GÜCÜ: SELÇUKLU VE BİZANS DEVLETİNDEKİ KANUN SİSTEMİ VE HUKUK ANLAYIŞI (X-XIII. YÜZYILLAR)

Abstract

Ortaçağ'da Selçuklu ve Bizans devleti gibi önemli iki gücün varlığı bu devletlerin önemini arttırmıştır. Hem kendi dönemlerinde hem de kendi dönemlerinden sonra gelen devlet yapılanmalarında önemli tesirleri olmuştur. Hukuk yapısı devletlerin terminolojisinde büyük bir yer kaplamaktadır. Selçuklu devleti kendi hukuk yapısını oluştururken kendinden önceki kurulan Türk devletlerinden etkilenmiş ve hukuk yapısını bünyesinde barındırmıştır. Ancak Türklerin İslamiyet'i seçmeleriyle beraber hukuksal açıdan değişimler yaşanmıştır. İslamiyet'i seçen Türkler örfi hukukun yanı sıra şeri hukuku da uygulamaya koymuşlardır. Hukuk anlayışları, İlk Türk devletlerinde laik özellik göstermiş, İslamiyet'i seçmeleriyle ise şeri özellik görülmüştür. Bizans devleti ise hukuksal açıdan yaptığı reformlarla devletinin bekası için yeni yapılanmalara gitmiştir. Hukuki açıdan başarılı olan bu reformlar devleti uzun süre ayakta tutabilmiştir. Selçuklu ve Bizans devletinin aynı yüzyılda yaşamaları birbiriyle olan münasebetlerini de beraberinde getirmiştir. Böylelikle hukuk yapılarının benzer ve farklı yönleri de bulunmaktadır. Selçuklu devleti hukuku Osmanlı devletine etki etmiştir. Bizans hukuk sistemi ise diğer devletlere ve günümüz Avrupa'sına etki etmiştir. Anahtar Kelimeler: Selçuklu, Bizans, Hukuk, Devlet

The existence of two important powers such as the Seljuk and Byzantine states in the Middle Ages increased the importance of these states. They had a significant impact on both their own period and the state structures that followed their period. The legal structure occupies a large place in the terminology of states. While creating its own legal structure, the Seljuk state was influenced by the Turkish states established before it and incorporated its legal structure. However, with the Turks choosing Islam, there were legal changes. Turks who converted to Islam implemented sharia law as well as customary law. Their understanding of law showed secular characteristics in the first Turkish states, and sharia characteristics were observed after they converted to Islam. The Byzantine state, on the other hand, made new structures for the survival of its state through legal reforms. These reforms, which were legally successful, were able to keep the state afloat for a long time. The fact that the Seljuk and Byzantine states lived in the same century brought about their relations with each other. Thus, legal structures have similar and different aspects. Seljuk state law influenced the Ottoman state. The Byzantine legal system influenced other states and today's Europe. Key Words: Seljuk, Byzantine, Law, State