Şap Hastalıklı ve Şap Aşısı Yapılan Sığırlarda Bazı Hematolojik ve Biyokimyasal Parametrelerin Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada; şap hastalıklı sığırlar ile şap aşısı yapılan sığırlarda bazı hematolojik ve kardiyakenzim [kardiyak troponin-I (cTn-I), kreatin kinaz (CK), kreatin kinaz – miyokardiyal band (CK-MB),laktat dehidrogenaz (LDH) ve aspartat aminoteansferaz (AST)] aktiviteleri ile serum A, C ve Evitamini ile malondialdehit (MDA) düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma materyalini,genel klinik muayenelerinden sonra şap hastalığı teşhisi konan 20 baş sığır (Hasta grubu) ile şapaşısı yapılan sağlıklı 20 baş sığır (Aşı grubu) olmak üzere toplam 40 baş hayvan oluşturdu. Tümhayvanların genel (vücut sıcaklığı, kalp ve solunum frekansı ile rumen hareketleri sayısı)yapıldıktan sonra Hasta grubundaki hayvanlardan 1 kez, Aşı grubundaki hayvanlardan iseaşılamadan önce (Kontrol grubu) ve aşı uygulamasından sonraki 1., 3., 7. ve 14. günlerde(sırasıyla Aşı-1 grubu, Aşı-2 grubu, Aşı-3 grubu ve Aşı-4 grubu) hematolojik ve biyokimyasalanalizler için V. jugularis'lerinden kan örnekleri alındı.Hasta grubu ile diğer gruplar arasında tüm klinik parametrelerin ortalama değerlerinin istatistikselolarak önemli derecede farklı olduğu gözlendi (P<0.05). Serum AST ve CK-MB enzim aktivitelerininortalama değerleri açısından gruplar arası farklılıkların istatistiksel olarak önemsiz (P>0.05) olduğugörülürken, serum cTn-I ve CK düzeylerinin Hasta grubunda diğer gruplara göre önemli derecedeyüksek (P<0.05) olduğu LDH düzeyinin ise Hasta grubu ile Aşı-1, Aşı-3 ve Aşı-4 gruplarındaortalama değerlerinin gruplar arası farkın P<0.05 düzeyinde önemli olduğu belirlendi.Sonuç olarak; şap hastalığının klinik, hematolojik ve kardiyak enzim aktiviteleri ile A, C ve Evitamini ile MDA düzeylerini önemli derecede etkilediği saptanmıştır. Ayrıca aşı uygulamalarının iseistatistiksel düzeyde olmamakla birlikte tüm parametreleri etkilediği belirlenmiştir. Bu nedenleözellikle hastaların tedavisinde ve koruyucu aşılamalarda aşı ile birlikte A, C ve E vitaminiuygulamalarının faydalı olacağı kanısına varılmıştır.