CİVANPERÇEMİ (ACHİLLEA MİLLEFOLİUM), ALIÇ (CRATAEGUS MONOGYNA) VE BÖĞÜRTLEN (RUBUS DİSCOLOR)'İN TOPLAM ANTİOKSİDAN AKTİVİTELERİNİN BELİRLENMESİ VE OKSİDATİF STRES OLUŞTURULMUŞ RATLARDA BAZI BİYOKİMYASAL PARAMETRELER ÜZERİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada, Rubus discolor, Achillea millefolium, Crataegus monogyna'nın su ve etanol ekstrelerinin in vitro şartlarda antioksidan özellikleri araştırıldı. En yüksek in vitro antioksidan özelliğe sahip R. discolor çiçek su ekstresi verilen sıçanlarda lipid peroksidasyon (LPO), yağ asidi düzeyi, lipofilik vitamin değerleri, protein ve glutatyon miktarları ile kolesterol düzeyleri ölçüldü. Bu amaçla kontrol, H2O2 reaktifi ve Rubus discolor ekstrelerini içeren gruplar ile bunların kombinasyonları kullanıldı.Ekstrelerin in vitro antioksidan ve antiradikal aktivitelerini belirlemek için toplam antioksidan aktivite, 2,2´-azinobis (3-etilbenztiyoazolin-6-sülfonik asit) (ABTS) radikal giderme aktivitesi, 2,2-difenil-1-pikril-hidrazil (DPPH?) serbest radikal giderme aktivitesi, indirgeme kuvveti, süperoksit anyon radikali (O2?-) giderme aktivitesi, hidrojen peroksit giderme aktivitesi, FRAP testi ve metal şelatlama aktiviteleri ayrı ayrı çalışıldı. Buna ilaveten ekstrelerin toplam fenolik bileşikleri pirokatekol ve kuersetin miktarı olarak belirlendi. Ekstrelerin -özellikle R. discolor (böğürtlen) ekstresinin- etkili bir antioksidan özelliğe sahip olduğu saptandı.Çalışma sonuçlarımıza göre, in vivo ortamda H2O2 uygulanan gruplarda LPO'nun arttığı, GSH ve toplam protein miktarlarının azaldığı belirlenmiş, bitki ekstresi verilen gruplarda LPO'nun azaldığı veya önlendiği, GSH ve toplam protein miktarlarının ise arttığı veya korunduğu tespit edilmiştir. Lipofilik vitaminler ve kolesterol seviyelerinin ise bitki ekstresi verilen gruplarda belirgin şekilde etkilendiği gözlenmiştir. Bitki ekstresinin yağ asidi metabolizmasında görevli önemli enzimlerin substratları olan bazı önemli yağ asitlerinin miktarlarını belirgin şekilde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca, bitki ekstresi verilen gruplarda GSH-Px ve SOD enzim miktarlarının arttığı gözlenmiştir.Sonuç olarak A. millefolium, C. monogyna ve R. discolor bitkilerinin etkili birer antioksidan kaynağı oldukları ve R. discolor çiçek ekstrelerinin de in vivo ortamda etkili oldukları söylenebilir.In this study, antioxidant properties of extracts water and ethanol of Rubus discolor, Achillea milefolium, Crataegus monogyna, which are under in vitro conditions were investigated. The lipid peroxidation (LPO), levels of fatty acid, lipophylic vitamin values and cholesterol levels, the amount of total protein and glutathione were measured in rats applied R. discolor flower water extract, highest in vitro antioxidant activity. For this purpose, control, H2O2 reagent and containing extract of Rubus discolor groups and their combinations were used.In order to determine in vitro antioxidant and antiradical activities of extracts, the total antioxidant activity, 2,2´-azino-bis(3-ethylbenzthiazoline-6-sulfonic acid) (ABTS) radical scavenging activity, 2,2-diphenyl-1-picryl-hydrazyl (DPPH?) free radical scavenging activity, reducing power, superoxide anion radical (O2?-) scavenging activity, hydrogen peroxide scavenging activity, FRAP assay and metal chelating activities were performed separately. In addition, total phenolic compound in extracts were determined as pyrocatechol and quercetin equivalent. It was determined that extracts -especially R. discolor extract- were effective antioxidant property.According to our study results, in vivo conditions, it was determined that amount of LPO was increased, GSH and total protein levels were decreased in H2O2 applied group. And it was observed that amount of LPO was decreased or protected, GSH and total protein levels were increased or protected in extract applied groups. It was observed that lipophylic vitamin and cholesterol levels were clearly affected in extract applied groups. Extract was significantly affected amount of important fatty acids that substrates in fatty acid metabolism on duty enzymes. In addition, it was observed that amount of GSH-Px and SOD increased in the extract applied groups.In conclusion, it can be said that A. millefolium, C. monogyna and R. discolor extracts are effective source of antioxidants and R. discolor flower extracts are effective antioxidants in vivo conditions.