Spiritual Anti-elitism: Ibn Taymiyya’s Doctrine of Sainthood (Wal?ya)

Abstract

The article focuses on Ibn Taymiyya’s concept of wal?ya, the Sufi technical term for sainthood or friendship with God, as exposed in his treatise Al-furq?n bayna awliy?? al-Ra?m?n wa-awliy?? al-Shay??n, ‘The criterion [for distinguishing] between the friends of the All Merciful and the friends of Satan’. A close reading of this text helps us to see that, notwithstanding his criticisms, Ibn Taymiyya did not reject the Sufi tradition wholesale, but tried to bring it within the strict limits of Islamic orthodoxy as he understood it. More specifically, Ibn Taymiyya sought to defend an ideal of wal?ya within the reach of ordinary Muslims, against what he perceived as the elitism of certain Sufi views of sanctity and the extravagant behavior of marginal holy men. Some of the questions addressed in this work include the major theological issues that Muslim authors had raised with regard to Sufi claims, such as the relationship between prophethood and sainthood, the special qualities of God’s friends, and the evidentiary value of saintly miracles.

Bu makale Ibn Taymiyye’nin, el-Fur?ân beyne evliyâ?i’r-Ra?mân ve evliyâ?i’ş-Şey?ân “Şeytan ve Rahman Evliyâsını Birbirinden ayırma Kriteri” adlı eserinde dile getirildiği gibi, sûfî teknik bir terim olan velâyet hakkındaki görüşü üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu metnin ciddi bir okumadan geçirilmesi, eleştirilerine rağmen Ibn Teymiyye’nin tasavvuf geleneğini toptan reddetmediğini, aksine onu kendi idrakine uygun Islam ortodoksinin katı sınırları içine almaya çalıştığını görmemize yardımcı olmaktadır. Daha açık bir ifade ile Ibn Teymiyye, kutsallığa dair bazı sûfî görüşlerin seçkinciliğine ve kutsal [olarak kabul edilen bir takım] marjinal adamların abartılı davranışlarına karşı, sıradan Müslümanların ulaşabileceği bir velâyet idealini savunmaya çalışmıştır. Bu çalışmada mevzu bahis yapılan sorulardan bazıları, nübüvvet ve velâyet arasındaki ilişki, Allah dostlarına mahsus meziyetler ve velî kerametlerinin delil değeri gibi sûfî iddiaları ile ilgili Müslüman yazarların gündeme getirdikleri başlıca teolojik konuları içermektedir.