TÜRKÇE ÖĞRETMENLERİNİN SÜREÇ ODAKLI DEĞERLENDİRMEDE DİNLEME/İZLEME VE KONUŞMA BECERİLERİNİN ÖLÇÜLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Abstract

Araştırma, 2024 yılında yürürlüğe giren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) doğrultusunda Türkçe öğretmenlerinin süreç odaklı değerlendirme bağlamında dinleme / izleme ve konuşma becerilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesine ilişkin görüşlerini incelemektedir. Araştırma kapsamında, Elâzığ ilinde görev yapan 30 Türkçe öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, veriler nitel araştırma desenlerinden olgubilim yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışmada öğretmenlerin kullandıkları ölçme araçları, değerlendirme süreçlerindeki yeterlik düzeyleri, karşılaştıkları zorluklar ve çözüm önerileri ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin genellikle açık uçlu sorular, sözlü testler ve konuşma ölçekleri gibi geleneksel yöntemleri tercih ettiklerini; ancak süreç odaklı değerlendirme araçlarını kullanma konusunda bilgi eksikliği yaşadıklarını ortaya koymuştur. Ayrıca öğretmenlerin büyük çoğunluğu, değerlendirme süreçlerinin objektifliğini sağladıklarını belirtmiş olsa da puanlayıcı yanlılığı ve kalabalık sınıflar gibi etkenlerin süreci olumsuz etkilediği görülmüştür. Teknolojik araçların kullanımında akıllı tahta en yaygın materyal olarak öne çıkarken, dijital içeriklere erişimde sınırlılıklar olduğu da tespit edilmiştir. Araştırmada, dinleme / izleme becerisinin öğrenciler tarafından daha başarılı bir şekilde sergilendiği; konuşma becerisinde ise özgüven eksikliği, süre kısıtlılığı ve değerlendirme ölçütlerinin belirsizliği gibi nedenlerle daha düşük başarı elde edildiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme yeterliklerini geliştirmek için standart ölçeklerin yaygınlaştırılması, süreç vi temelli uygulamaların desteklenmesi ve mesleki gelişim programlarının artırılması önerilmektedir.

This study examines Turkish language teachers' views on the assessment and evaluation of listening / viewing and speaking skills within the context of process-oriented assessment, in line with the Türkiye Century Education Model implemented in 2024. As part of the research, semi-structured interviews were conducted with 30 Turkish teachers working in Elâzığ, and the data were analyzed using the phenomenological method, one of the qualitative research designs. The study thoroughly evaluated the measurement tools used by teachers, their competence in the assessment process, the challenges they encountered, and their proposed solutions. The findings revealed that teachers predominantly prefer traditional methods such as open-ended questions, oral tests, and speaking scales; however, they experience a lack of knowledge regarding the effective use of process-oriented assessment tools. Although the majority of teachers stated that they ensure objectivity in the evaluation process, factors such as scorer bias and crowded classrooms were observed to negatively impact the process. Among technological tools, smart boards were the most commonly used material, while limited access to digital content was also identified. It was determined that students performed more successfully in listening / viewing skills, whereas speaking skills showed lower achievement due to factors such as lack of self-confidence, time constraints, and the ambiguity of assessment criteria. In order to enhance teachers' measurement and evaluation competencies, it is recommended to viii standardize assessment tools, support process-based practices, and increase professional development opportunities.