SAĞLIKLI POSTMENOPOZAL KADINLARDA ÇEŞİTLİ HORMON REPLASMAN TEDAVİSİ YÖNTEMLERİNİN SERUM YÜKSEK DUYARLILIKLI C-REAKTİF PROTEİN DÜZEYLERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Hormon Replasman Tedavisi (HRT), menopozal dönemde östrojen eksikliğine bağlı semptomları gidermek amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Yüksek duyarlılıklı (high sensitive: hs) CRP bir akut faz reaktanı olup kardiyovasküler hastalıklar (KVH) için bağımsız bir risk belirleyicisi olarak kabul edilmektedir. Mevcut çalışma sağlıklı postmenopozal kadınlarda çeşitli HRT yöntemlerinin serum hs-CRP konsantrasyonlarına etkilerini araştırmak amacıyla planlandı. Grup I (n:20): raloksifen (RAL) 60 mg tb, Grup II (n:20): östradiol valerat 2 mg+ dienogest 2 mg (E2V+DNG) tb, Grup m (n:20): soy isoflavon (SİF) 40 mg tb, Grup IV (n:20): kontrol grubu (biç ilaç tedavisi almayan) sağlıklı postmenopozal kadınlardan oluşturuldu. Her kadından tedavi öncesinde ve tedavinin 3. ve 6. aylarında kan örnekleri alınarak serumlarında CRP konsantrasyonları, nefelometrik yöntemle N high sensitif-CRP kitleriyle ölçüldü. hs-CRP ölçümleri karşılaştırılması için tek yönlü varyans analizi ile tekrarlı ölçümler varyans analizi ve gerektiğinde post hoc test olarak Tukey's HSD testi kullanıldı. Gruplar arası serum hs-CRP değerleri başlangıçta farklı değildi. E2V+DNG tedavisinin, serum hs-CRP değerlerini 3. ve 6. ayda, hem tedavi öncesi hem de diğer gruplara göre karşılaştırıldığında anlamlı olarak arttırdığı tespit edildi (p<0.001). RAL ve SİF gruplarında serum hs-CRP değerlerinin anlamlı değişmediği gözlendi (p>0.05). Çalışma gruplarının tamamında tedavinin 3. ve 6. ayında tedavi öncesine göre, serum total kolesterol ve LDL seviyelerinde anlamlı azalma (her ikisi için p<0.05), serum HDL seviyelerinde anlamlı artış (p<0.05) saptandı.Bulgularımız, HRT olarak E2V+DNG kullanımının serum hs-CRP seviyelerini arttırdığım, RAL ve SİF'in ise anlamlı olarak değiştirmediğini göstermektedir. Bu etkinin kardiyovasküler hastalık-HRT ilişkisine katkısının anlaşılabilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: menopoz, hormon replasman tedavisi, yüksek duyarlılıklı CRP, lipit xıinvestigation of the effects of different hormone replacement therapy procedures on serum high sensitive C-reactive protein levels in healthy postmenopausal women. Hormone replacement therapy (HRT) is widely used to relieve symptoms due to estrogen deficiency. High sensitive (hs)-CRP is an acut phase reactant and is an independent risk indicator for cardiovascular diseases. Present study was aimed to investigate the effects of different HRT procedures on serum hs-CRP concentrations in healty postmenopausal women. All participants were healty postmenopausal women and divided into four groups: Group I (n:20): raloksifen (RAL) 60 mg tb, Group II (n:20): östradiol valerat 2 mg+ dienogest 2 mg (E2V+DNG) tb, grup HI (n:20): soy isoflavon (SİF) 40 mg tb, grup IV (n:20): control group (received no treatment). Blood specimen were obtained three times from a woman; before and in the third and the sixth months of after starting the therapy and serum hs-CRP concentrations were measured by nephelometric methods with N hs-CRP kits. One way and repeated measures analyses of variance tests were used for comparison of serum hs-CRP values. Post hoc Tukey's HSD test was used if necessary. There were no differences between in the serum hs-CRP values of groups before treatment. We determined that serum hs-CRP values significantly increased in E2V+DNG in the third and sixth months of the treatment when compared with the beginning values of this group and other groups (p<0.001). No significant changes in hs-CRP concentrations were determined in the RAL and SİF groups (p>0.05). XllA significant decrease in serum total cholesterol and LDL levels (p<0.05 for both) and significant increase in HDL levels (p<0.05) were also found. As a result, we found that usage of E2V+DNG as HRT causes an increase in serum hs-CRP levels but RAL and SİF usage do not change its levels significantly. Future studies are needed to clarify that contribution of this effect on cardiovascular diseases-HRT relationship. Keywords: menopause, hormone replacement therapy, high sensitive CRP, lipid. Xlll