PALYATİF TOPLUMLARDA “ACI” VE “GERÇEKLİK” ALGISININ DÖNÜŞÜMÜ: SOSYAL MEDYA ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Abstract

Chul Han’ın nitelendirmesiyle palyatif toplumlar yoğun bir anestezik etkinin altındadır ve burada bireyin acı hissetmesine neden olabilecek her türlü eylem engellenmektedir. Bu toplumda mutluluk ve acı birbirinin zıddı olarak algılanır, acı bireyi sınırlandırıcı bir duygu olarak görülür ve dışlanır, burada acı bireyin zayıflığının bir göstergesi olarak kabul edilir. Birey, mutlu olmaya zorlanmakta ve bireylerin olumlu şeylere yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Gündelik yaşamımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelen sosyal medya platformları bireyleri etkilemede ve yönlendirmede önemli bir araçtır ve bu platformlarda oluşturulan içerikler bireylerin algılarını biçimlendirmektedir. Bu bakımdan sosyal medya mecraları bireyin gerçeklik ile kurduğu ilişki biçimini de etkilemektedir. Acı ve gerçeklik kavramları arasında bir bağ kuran Han, acıyı gerçeklik olarak nitelendirmiş ve palyatif toplumda gerçekliğin kurmaca olarak inşa edildiğini ifade etmiştir. Bu çalışmada, palyatif toplum teorisinden hareketle acı ve gerçeklik kavramları üzerinde durulmuş, sosyal medyada acı kavramının nasıl örtbas edildiği aktarılarak yine sosyal medya üzerinden gerçekliğin nesnel bir şekilde yansıtılmadığı ortaya konulmuştur. Bu araştırmanın temel amacı, günümüzde acı ve gerçeklik kavramlarına dair farkındalık oluşturmaktır. Bir sosyal medya araştırması olan bu çalışmada ‘mutlumesaj’ uygulamasının Instagram sayfası ele alınmış ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak içerik çözümlemesi gerçekleştirilmiştir. Uygulamanın Instagram’daki hesabı bir aylık süreyle incelenerek toplamda 18 görsel analiz edilmiştir. Üç farklı kategori oluşturularak analiz edilen içerikler sonucunda medya içeriklerindeki temaların bireysellik, hazzı öne çıkaran içerikler, mutluluk, akışta kalmak, cesaret vb. olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sayfada ağırlıklı olarak mavi rengin tercih edildiği de dikkat çekicidir. Bu çalışmada elde edilen verilerin sonucuna göre sosyal medyanın bireylere alternatif bir palyatif ortam sunduğu ifade edilebilir.