Selçuklu Portallerinin Günümüz Cephe Elemanı Olarak Kullanılması ‘Konya Örneği’

Abstract

Anadolu Müslüman Türklerin gelmesiyle birlikte bölge kültürel, sosyo-ekonomik gibi her alanda gelişmeye ve şekillenemeye başlamıştır. Türkler, Orta Asya(Türkistan) bölgesinden miras olarak getirdikleri ve Anadolu’da karşılaştıkları kültürün sentezinden Anadolu Türk sanatı ve kültürü meydana getirmişlerdir. XI.yy. dan itibaren Selçuklu Devletinin kurulmasıyla birlikte Türkler bu coğrafyada kültürlerini yüzlerce mimari yapı, kilim, halı gibi ev eşyaları, giyim ve aksesuarlar gibi bir çok eserlerle örf adet ve kültürlerini günümüze kadar ulaştırmayı başarmışlardır. Özellikle mimari eserlerindeki geometrik ve bitkisel tezyinatları, mekan kurguları, kullandığı mimari öğeler ve oranları sevilerek ve benimsenerek XI. yy dan XXI. yy. kadar yaşantımızın (giyim, aksesuar, mimari, sanat) her alanında kullanılmaya devam etmiştir. Bu çalışmada Selçuklu Dönemi anıtsal mimari yapılarında kullanılan (geometrik-bitkisel motif ve mimari öğelerin) morfolojik bir yaklaşım ile analizi benimsenmiştir. Bu bağlamda cephe uygulamalarında, taç kapıların (portallerin) kütle-form etkisi, desen-motif etkisi, malzeme-biçim etkisi, renk-doku etkisi açılarından irdeleme yapılmıştır.