ELAZIĞ'DA İNTİHAR OLAYLARININ SOSYOLOJİK ANALİZİ

Abstract

Doktora Tezi İntihar Olaylarının Sosyolojik Analizi: ELAZIĞ ÖRNEĞİ Uğur KABASAKAL Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı 2005; Sayfa: XI + 169 İntihar, konusunda şimdiye kadar yapılan birçok araştırma psikolojik ve psikiyatrik açıdan ele alınmıştır, ilk defa, 1897'de, intiharın toplumsal bir olgu olduğunu ifade eden Durkheim'ın eserine rastlıyoruz. Durkheim'ın "Le Suicide - Etude Sociologique (İntihar - Toplumbilimsel İnceleme)" adlı yapıtı bugün bile sosyal bilimcilere rehber olacak niteliktedir. İntihar olgusu, insanın yaşamında karşılaştığı etkilere karşı bir tepkidir. Bu etki içsellikten çok dışsal boyutun insan psikolojisinde yarattığı bir dizi değişime neden olmaktadır. Bu anlamda intihar olayını sosyolojik açıdan çözümleyebilmek amacıyla çok yönlü bir yaklaşımın zorunlu olduğu ifade edilebilir. Diğer bir deyişle intiharı, sosyal yapıdaki değişmeler, sosyo - ekonomik yapının sunduğu özellikler, yabancılaşma, kültür ve inanç bağlamında ele alarak incelemek, sosyolojik yönden daha doğru bir yaklaşım olacaktır. Bu etkileşimin en önemli sonuçlarından birisi, intihar olayının sadece ferdî veya sosyal patoloji değil, daha çok biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörlerin bir kavşak noktası olduğu yönünde gelişen anlayıştır. Bu çalışma, 1995 - 2002 yıllarında Elazığ'da gerçekleşmiş olan intihar olayları üzerine yapılmıştır. Mağdurun yakınlarıyla yaptığımız anket ve mülakatların sayısı 85 olup, intihar edenlerin 52'sini erkeklerin, 33'ünü ise kadınların oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda intihar edenlerin, çoğunluğunun alt sosyo - ekonomik düzeydeki eğitimsiz kişilerden oluştuğu, sosyal köken olarak da, alt tabaka ailelerdenIll geldikleri, intihar vakalarının ise, genel olarak aile geçimsizliği, ekonomik yoksunluk ve kişisel başarısızlık gibi nedenlerden ileri geldiği görülmüştür. Bu faktörlerin yanı sıra, sosyal destekten yoksunluk, yalnızlık, umutsuzluk gibi duygular onları çaresizliğe, dolayısıyla intihara sürüklemiştir. Anahtar Sözcükler: intihar, Elazığ, intihar üzerine kuramlar, intiharın önlenmesi