Tunceli Uzunçayır Barajı Mansap Tarafında Su Kalitesinin Araştırılması ve İzlenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Tunceli Uzunçayır Barajından mansaplanan yerüstü sularının su kalitesi belirlendi. Su kalitesinin belirlenmesininamacı, barajlardan mansaplanan su kütlesinin hangi amaçla kullanılıp kullanılamayacağının değerlendirilmesidir. Bu çerçevede,yüksek kaliteli sular olarak da ifade edilen “çok iyi” su durumunu gösteren sular Sınıf-1 kalitesindeki sular olarak belirtilmektedir. Busular içme suyu olma potansiyeli yüksek olan yerüstü suları, yüzme gibi vücut teması gerektirenler dahil rekreasyonel maksatlar içinkullanılabilir suları, alabalık üretimi için kullanılabilir nitelikte suları ve hayvan üretimi ve çiftlik ihtiyacı için kullanılabilir niteliktekisuları kapsamaktadır. Az kirlenmiş su olarak da ifade edilen “iyi su” durumunu gösteren sular Sınıf-2 kalitesindeki sular olarak ifadeedilmektedir. Bu sular içme suyu olma potansiyeli olan yerüstü sularını, rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir nitelikteki suları,alabalık dışında balık üretimi için kullanılabilir nitelikteki suları ve Mer-i mevzuat ile tespit edilmiş olan sulama suyu kalitekriterlerini sağlamak şartıyla sulama suyu olarak kullanılabilecek suları kapsamaktadır. Bu çalışmada, yerüstü su örnekleri 2019 yılıHaziran, Temmuz ve Ağustos aylarında alındı ve elde edilen veriler Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği’nde (YSKY) verilen su kalitedeğerleriyle mukayese edildi. Analiz sonuçlarına göre pH değerleri 7,92-8,01 arasında değerler aldı ve su kalite sınıfı Sınıf-1 olarakbelirlendi. Sıcaklık değerleri 17,2-23,1 oC arasında değişkenlik gösterdi. Elektriksel iletkenlik (Eİ) değerleri 322-384 µS/cm arasındadeğerler aldı ve su kalite sınıfı Sınıf-1 olarak belirlendi. Nitrat azotu (${NO3}^--N$ konsantrasyonları 0,91-1,26 mg/L arasında tespit edildive buna göre su kalite sınıfı Sınıf-1 olarak belirlendi. Biyokimyasal oksijen ihtiyacı ($BOİ_5$) konsantrasyonları 2,1-3,5 mg/L arasındaiken kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) konsantrasyonları ise 17,3-25,1 mg/L arasında değerler aldığı belirlendi. Sonuç olarak,Uzunçayır Barajından mansaplanan yerüstü sularının pH, sıcaklık, Eİ, ${NO3}^--N$, $BOİ_5$ konsantrasyonları açısından Sınıf-1 kalitesinde,KOİ açısından ise Sınıf-2 kalitesinde olduğu tespit edildi.