ÇEVRESEL İZOTOPLAR (?18O, ?D ve 3H) KULLANILARAK HAZAR GÖLÜ HAVZASI YERALTI SUYU SİSTEMİNİN KARAKTERİZASYONU

Abstract

Son dönemde yapılan çalışmalarda, çevresel izotoplar hidrolojik süreçleri anlamada ve yorumlamadaönemli bir parametre olmuşlardır. Bu çalışmada, Hazar Gölü havzasındaki yeraltı suyu sisteminindinamiklerini anlamak için çevresel izotop analizlerine ait sonuçlar değerlendirilmiştir. Bu amaçla,Haziran 2015’te havzadan toplanan 46 su örneğinde oksijen-18 (?18O) ve döteryum (?D) analizleri,seçilen 22 su örneğinde ise trityum (3H) analizleri yapılmıştır. Hazar Gölü havzasının ?18O ve ?D izotopikbileşimleri yeraltı sularında sırasıyla; -10,02‰ ile -6,32‰ ve -65,44‰ ile -52,71‰ arasındadeğişmektedir. Yüzey sularında ise ?18O ve ?D değerleri sırasıyla -1,57‰ ile -8,9‰ ve -15,0‰ ile?54,4‰ arasında değişmektedir. Kararlı izotop değerleri çoğunlukla Küresel Meteorik Su Doğrusunun(KMSD) üzerindedir ve sular yerel meteorik kökenlidir. Yeraltı sularının 3H içerikleri, örneklemedöneminde 1,47 TU ile 5,38 TU arasında değişmiştir. Bu sonuçlara göre; yeraltı sularının genelliklemodern yağışlardan beslendiği ve sığ bir dolaşıma sahip oldukları belirlenmiştir.