TÜRKÇENİN YABANCI DİL OLARAK ÖĞRETİMİ TARİHİNDE ARTHUR LUMLEY DAVİDS'İN "A GRAMMAR OF THE TURKİSH LANGUAGE" ADLI ESERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Batı dünyasında, Doğu'yu tanıma çabaları bir hayli eskiye gitse de özellikle XIII. yüzyıldan beri oryantalist / şarkiyatçı temelde yoğunlaşan bir ilgi oluştu. Savaş ortamının dışında ilmi endişelerin beslediği bir tecessüsün mahsulü olarak Türklerin dili ve kültürü Batı'da artan bir ilgiyle araştırma konusu haline geldi. Batı dünyasında Türk dili üzerine yapılan çalışmalar özellikle XIX. yüzyılda ilmi bir çerçevede ele alınmaya başlandı. Çalışmamıza esas teşkil eden İngiliz oryantalist Arthur Lumley Davids'in "A Grammar of the Turkish Language" adlı eseri de bu yaklaşımla XIX. yüzyılda kaleme alınmıştır. Yahudi asıllı genç İngiliz oryantalist Arthur Lumley Davids, Batı'da kendisinden önce yazılmış eserlerdeki malumattan da yararlanarak Türkçenin gramer (sarf ve nahvi)ini yazmıştır. Lumley bu kadarla yetinmemiş, kitabının baş tarafına seksen sayfa tutarında Türklerin tarih, dil ve medeni¬yetine dair bilgi ihtiva eden bir bölüm koymuştur. Lumley, çağdaşı oryantalistlerde rastlanan bir yaklaşımla kitabının sonuna Türkçe şiir ve metinler de ilave etmiştir. A Grammar of the Turkish Language, XX. yüzyılın başlarından itibaren Türk fikir çevrelerinde de kendinden söz ettirmiştir. Anahtar Kelimeler: Arthur Lumley Davids, A Grammar of the Turkish Language Gramer, Türk, Türkoloji

Although the Western attempts to know about the East date back to very old times, there has been an orientalism-based interest since especially 13th century. Apart from the warfare environment, as a phenomenon fed by scientific worries, the language and culture of Turks have been a subject of interest in the West. The Western studies on Turkish language became to be dealt with scientifically in especially the 19th century. The work which has been subjected to this study, "A Grammar of the Turkish Language" was written by Arthur Lumley Davids in the 19th century. A Jewish English orientalist, Arthur Lumley Davids wrote the grammar of Turkish, inspired by the information that was written before him in the West. Lumley also put a part of eighty pages regarding Turkish language, history and civilization in his work. Moreover, Lumley also added a part including Turkish poetry and texts at the end of his work. His work "A Grammar of the Turkish Language" has been important since the beginning of the XXth century. Key Words: Arthur Lumley Davids, A Grammar of the Turkish Language, Turkish Language, Turkology