SULTAN II. ABDÜLHAMİT DÖNEMİ ÖLÜM CEZALARININDEĞERLENDİRİLMESİ (1876-1908)

Abstract

Osmanlı Devleti’nde Tanzimat’tan sonra suç İstanbul’da işlenmiş ise yargılamaFetvahane’de, taşrada işlenmiş ise memleket (eyalet) meclisinde yapılacak, yargı hükmüFetvahane ‘nin incelemesinden sonra padişah onayladıysa, tekrar taşraya gönderilip, kısasinfaz edilecekti. Kısas Defterleri ise bu verilen cezalarının icrasına ait hükümlerinkaydedildiği defterlerdir. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivinde Nefy ve Kısas defterleriserisinden 989 numaralı \"Divân-ı Hümayun Defterleri Kataloğunda kayıtlı H.1256–1327 /M. 1840–1903 tarihleri arasındaki ceza kayıtlarını ihtiva eden 10 adet defter vardır. KısasDefterlerinde meydana gelen münakaşa, yol kesme, gasp, eşkıyalık, alacak, ticari rekabet,firar, vs. sebeplerle işlenen cinayetler ve suçlar ile devletin bu suçlulara vermiş olduğucezalar yer almaktadır. Çalışmamızda 1874-1903 yıllarını ihtiva eden 10 Numaralı KısasDefteri’nin Sultan II. Abdülhamit dönemine ait (1876-1908) 104-184. sayfaları arasındaki130 adet hükmün değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu belgeler değerlendirilerek; olaylarınmeydana geldiği şehirler ile suç ve suç oranları, olaylarda işlenen siyasi (komitacılık, devletebaşkaldırı, vs.) suçları, işlenen cinayetlerin sebepleri (namus, alacak verecek, husumet vs.ile katil ve maktul bazında erkek, kadın, çocuk sayıları ve oranları, işlenen cinayet suçlarındaMüslim-Gayrimüslim sayıları ve oranları ortaya konulmaya çalışılmıştır.