KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNİN HAMİLELERE ETKİLERİ ÜZERİNE SOSYOLOJİK BİR ARAŞTIRMA: ELAZIĞ ÖRNEĞİ

Abstract

Ülkemizin değişmez gerçeği olan depremler, yer kabuğunda meydana gelen kırılmalar ile sarsıntı etkisi oluşturmaktadır. Bu etkinin izleri toplumsal alana, yapılara, sosyal ilişkilere ve bireylere yansımaktadır. Depremin toplum üzerindeki derin etkileri, bir doğa olayı olmasının ötesine geçerek sosyolojik bir olgu olarak değerlendirilmeyi mümkün kılmaktadır. Depremin toplumsal etkilerinin incelenmesi; her bireyde ve grupta eşit olmayan etkiler yaratabileceğini göstermektedir. Özellikle toplumun kırılgan grupları içerisinde yer alan hamilelerin depremde etkilenme durumları, diğer bireylere kıyasla daha yoğun bir şekilde gelişebilmektedir. Hamilelik döneminde meydana gelen fiziksel ve psikolojik değişimler, bu süreçten geçen kadınların kırılganlığını arttırabilmektedir. Hamilelik sürecinde kırılganlığı artan kadınların, deprem gibi travmatik olaylara maruz kalması ise afetin etkilerine karşı daha savunmasız olmalarına yol açabilmektedir. Neslin devamının sağlanmasının biyolojik bir değerlendirmesi olan hamilelik sürecine sosyolojik bir perspektiften yaklaşmak, bu sürecin toplumsal ve kültürel ilişkilerdeki önemini vurgulamaktadır. Dolayısıyla Kahramanmaraş depremlerinin hamileler üzerindeki etkilerinin sosyolojik yönden değerlendirilmesi ile birlikte hamile grubunun depreme karşı kırılganlıklarının ortaya çıkması sağlanmaktadır. Bu kırılganlıkların toplumsal alanda yürütülecek çalışmalar ve alınacak önlemler ile azaltılabileceği vurgulanmaktadır. Bu araştırmada, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremlerinin hamileler üzerindeki etkilerini Elazığ örneği üzerinden açıklanmaya çalışılmaktadır. Araştırma kapsamında nitel araştırma desenleri arasında yer alan fenomenolojik desen kullanılmıştır Araştırmanın evreni, Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğinin NST bölümünde bulunan ve Hayat Bağım Projesi aracılığıyla güvenli bağlanma ve kanguru bakımı eğitimi alan kişilerden oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen örneklem grubunu ise Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğinin NST bölümüne gelen ve eğitim alan 30 hamile kadın oluşturmaktadır. Araştırmanın metodolojisinde, nitel araştırma teknikleri kullanılarak araştırma konusunu kapsamlı bir şekilde inceleyebilmek ve bilgiye ulaşabilmek amacıyla 'yarı yapılandırılmış görüşme teknikleri ve gözlemler' aracılığıyla yüz yüze görüşmeler sağlanmıştır. Elde edilen veriler sistematik bir şekilde analiz edilirken çalışmanın nitel odağı dikkate alınmıştır. Bu kapsamda nitel analiz teknikleri arasında yer alan betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Nitel veriler gerekli görülen yerlerde SPSS aracılığıyla (Statistics 26) analiz edilerek sunulmuştur. Araştırmanın sonucunda, hamilelerin Kahramanmaraş depremlerinden etkilenme durumlarının 'çalışmanın alt amaçlarında yer alan dokuz madde' çerçevesinde farklı faktörlere bağlı olarak değiştiği ortaya çıkarılmıştır. Bu araştırmada, hamilelerin deprem afetinden olumsuz bir şekilde etkilendiği ve dolayısıyla bu afete karşı kırılgan oldukları bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Deprem, Kırılgan Gruplar, Kadın, Hamilelik.

Earthquakes, which are an unchangeable fact of our country, have a shaking effect with fractures in the Earth's crust. The traces of this effect are reflected in the social space, structures, social relations, and the individuals themselves. The profound effects of the earthquake on society extend beyond being a natural phenomenon, making it possible to be evaluated as a sociological phenomenon. The study of the social impacts of earthquakes reveals that they can have unequal effects on each individual and groups. Particularly pregnant women, who are among the vulnerable groups of society, may be affected by earthquakes more intensely than other individuals. The physical and psychological changes that occur during pregnancy can increase the vulnerability of women who are going through this process. Women whose vulnerability may increases during pregnancy and exposure to traumatic events, such as earthquakes, may impact on them to be more vulnerable to the effects of disaster. Approaching the pregnancy process from a sociological perspective, which is based on a biological assessment of ensuring the continuation of the generation, but emphasizes the importance of this process in social and cultural relational processes. Therefore, the vulnerability of the pregnant group to earthquakes is revealed through the sociological evaluation of the effects of the Kahramanmaraş earthquakes on pregnant women. It is emphasized that these vulnerabilities can be eliminated through the accomplishment of necessary studies in the field, recognition, and taking necessary measures. This research was intended to explain the effects of the Kahramanmaraş earthquakes that occurred on February 6, 2023, on pregnant women through the example of Elazığ. A phenomenological qualitative research pattern was used. The research frame consisted of pregnant women who were located in and received training in secure attachment and kangaroo care through the Life Decoupling Project, the NST department of the Obstetric Clinic of the Elazığ Fethi Sekin City Hospital. The sample group selection was carried out with a purposeful target sampling technique. The sampling group consisted of 30 pregnant women who were patients and received training at the NST department of Elazığ Fethi Sekin City Hospital Obstetrics and Gynecology Outpatient Clinic. In the research methodology process, qualitative research techniques, including face-to-face semi-structured interviews and observations to access information and evaluate the research topic, were used. While the obtained data were systematically analyzed, the qualitative focus of the study was taken into account. In this context, the descriptive analysis method, which is among the qualitative analysis techniques, was used decently. Qualitative data were analyzed, and in the necessary parts, SPSS (Statistics 26) was used additionally in evaluations as well. As a result of the research, it was revealed that the conditions of pregnant women affected by the Kahramanmaraş earthquakes varies and these were depending on different factors within the framework of the 'nine items included in the sub-objectives of the study'. In this research, it has been found that pregnant women are negatively affected by earthquake disasters and therefore they are vulnerable to this disaster. Keywords: Earthquake, Vulnerable Groups, Women, Pregnancy