Solunum yoluyla formaldehit ve lavanta uygulanan sıçan teslislerinin değerlendirilmesi; bir histolojik çalışma

Abstract

Amaç: Çalışmamızda, solunum yolu ile uygulanan formaldehit’in sıçan testislerinde yaptığı hasar histolojik olarak araştırıldı. Aynı zamanda, bu hasarlara karşı aromaterapi uygulamalarında sık kullanılan lavanta yağının muhtemel koruyucu etkileri de incelendi. Gereç-Yöntem: Bu amaçla, 21 adet Wistar-Albino cinsi erkek sıçan kullanıldı. Grup I’deki sıçanlar kontrol olarak kullanılırken, Grup II’deki sıçanlar, 35 gün boyunca solunum yoluyla formaldehit’e (10 ppm/1saat) maruz bırakıldı. Grup III’deki sıçanlara ise formaldehit uygulamasının yanı sıra saf lavanta yağı (1ml/1saat) yine solunum yoluyla verildi. Uygulama sonunda hayvanlar sakrifiye edildi ve histolojik incelemeler için testisler çıkarıldı. Çalışmada, tubuli seminiferi contorti çapları, Leydig hücre sayıları ve çekirdek hasarlı Leydig hücreleri incelendi. Bulgular: Formaldehit’e maruz kalan sıçanlar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, tubül çapları ve Leydig hücre sayılarında azalma, çekirdek hasarlı Leydig hücrelerinde ise artma tespit edildi. Ayrıca tubül duvarlarında atrofik değişiklikler gözlendi. Formaldehit maruziyetiyle birlikte lavanta yağı uygulanan grupta ise, formaldehit maruziyetine bağlı olarak testiste gelişen histolojik değişikliklerin düzelmiş olduğu belirlendi. Sonuç: Solunum yolu ile formaldehit maruziyetine bağlı olarak testiste önemli histolojik hasarların meydana geldiği ve bu hasarlara karşı lavanta yağının koruyucu özellik gösterdiği tespit edildi.