CERRAHİ STRES DURUMUNDA TOTAL ANTİOKSİDAN KAPASİTEYE E VİTAMİNİ'NİN ETKİSİ

Abstract

Oksidatif stres denilen süreçte vücudumuz sürekli olarak gerek normal hücresel metabolizma sırasındaki biyokimyasal redoks reaksiyonlarında oluşan, gerekse ultraviyole ışığı (UV), sigara, çevresel atıklar ve gama radyasyon gibi vücut dışı ortamdan köken alan serbest radikallerin saldırısına maruz kalmaktadır. Aralarında antikanser ilaçlar, anestezikler ve analjeziklerin de bulunduğu birçok ilaç da vücutta serbest radikal oluşumuna neden olabilir. Antioksidan sistemin vücut için ne kadar önemli olduğu çok iyi anlaşılmış ve serbest radikaller (SR) nedeniyle oluştuğu veya en azından patogenezinde SR'lerin çok önemli bir yer tuttuğu anlaşılan hastalıkların sayısının da sürekli artması ile antioksidan savunma sisteminin etkinliğinin ölçülmesi de paralel olarak önem kazanmıştır. E vitamininin bilinen en önemli özelliği doğal bir antioksidan olması, peroksidleri ve serbest oksijen radikallerini nötralize edebilmesidir. Serbest oksijen radikalleri oluşmasının eşlik ettiği lipid peroksidasyonu zincirini membranda önleyen ve oluştuğunda nötralize eden en güçlü antioksidan faktör E vitaminidir. Cerrahi, psikolojik olarak kritik bir olaydır. Psikolojik ve sosyal stimuluslar stres cevabının kuvvetli aktivatörleridir. Anestezi ve cerrahi operasyonlar karmaşık stres üreten stimulus serileri oluştururlar. Bu çalışmada, cerrahi stresin E vitamini verilen çalışma grubu ile kontrol grubunun total antioksidan kapasiteye etkisi araştırıldı. Çalışma ve kontrol grubu elektif septoplasti operasyonu geçiren olgulardan oluşturuldu. Olgulardan operasyona alınmadan 24 saat önce venöz kan örnekleri alınarak aynı anda E vitamini İM uygulandı. Operasyon masasında ve operasyondan 24 saat sonra tekrar venöz kan örnekleri alındı. Total antioksidan kapasite düzeyleri ölçülerek kontrol grubu ile karşılaştırıldı. E vitamininin verilmesi total antioksidan kapasitede istatistiksel olarak anlamı bir değişiklik oluşturmadı (p>0,05). Bu çalışmanın verileri cerrahi öncesi verilen E vitamininin cerrahi stres durumunda total antioksidan kapasiteyi etkilediği ancak bunun istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü. Cerrahi stresin devam ettiği bir hafta süre ile TAC ölçülse idi belki anlamlı bir sonuç çıkabilirdi. Anahtar Kelimeler: Cerrahi stres, Vitamin E, Total antioksidan kapasiteIn process of oxidative stres, the body is continuously exposed to attack of free radicals result from whether in biochemical redox reactions during normal celluler metabolism or extrabody conditions as UV beams, cigarette, environmental churns and gamma radiations. Lots of drugs like antineoplastic agents, anesthetics and analgesics cause to free radical formation in body. It is understood the importance of antioxidant system for body, and importance of antioxidant system increased due to high number of pathogenesis of disease depend on free radicals, and a lot of methods improved for this intention. The most known properties of vitamin E are a natural antioxidant and to neutralize of peroxids and free oxygene radicals. The most antioxidant powerful factor that prevent and neutralize when exist the lipid preoxidation in cell membrane accompanied to formation of free radicals, is vitamin E. The surgery is a psychologically critical situation. Before, during and after surgical operation create feeling and perception reactions. Psychological and social stimulus are strong activators of stres response. Anesthesia and surgical operation produce stimulus series which breed stress. In this study, the study group which given vitamine E and control group were compared about their effect on total antioxidant capacity. The all subjects in study group were healty people and went to septoplasty. The venous blood samples were taken from all subjects 24 hours before the surgery. Vitamine E were injected intramuscularly and then venous blood samples were taken during operation and 24 after the operation. The levels of total antioxidant capacity were determined and compared with control group. The application of vitamine E did not cause no statistically change for total antioxidant capacity (p>0,05). Key Words: Surgery stress, Vitamine E, total antioxidant capacity.