DENEYSEL KÜNT KARACİĞER TRAVMASI OLUŞTURULAN RATLARDA BAKIR, ÇİNKO VE VİTAMİN KOMPLEKSİNİN (CERNEVİT®) KULLANIMININ KARACİĞER İYİLEŞMESİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Abstract

Künt travma sonrası solid organ yaralanmaları sık gözlenmektedir. İlerleyen görüntüleme yöntemleri sayesinde birçok vaka opere edilmeden takip edilebilmektedir. Günümüzde nonoperatif tedavi sıklığı artmaktadır. Bu nedenle solid organ yaralanmalarında iyileşmeyi arttırıcı ajanların araştırılmasına devam edilmektedir. Bu çalışmada bakır, çinko ve vitamin kompleksinin oluşturulan künt karaciğer travması sonrası karaciğer iyileşmesi üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık.Çalışmada Wistar Albino türü 32 adet rat kullanıldı. Ratların tamamına genel anestezi uygulandıktan sonra özel olarak hazırlanmış platformda künt travma oluşturuldu. Daha sonra her grupta 8 rat olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Grup I'e herhangi bir tedavi verilmedi, Grup II'ye orogastrik çinko, Grup III'e orogastrik bakır ve Grup IV'e intraperitoneal Cernevit Flakon® tedavisi verildi. Travma sonrası üçüncü günde laparatomi yapılıp vena kava inferiordan kan örneği alındı ve ardından ratlar sakrifiye edilerek karaciğer total eksize edildi. Kan örneklerinden AST, ALT, LDH tayini yapıldı, histopatolojik incelemede karaciğerdeki inflamasyon derecesi ile Ki-67 boyanma yüzdeleri değerlendirildi.Anestezi ve travma uygulaması sonrası her gruptan birer rat eksitus oldu. Bu ratlar çalışmadan çıkarıldı. AST, ALT ve LDH düzeyleri Grup I'de diğer gruplardan daha yüksekti (p<0.05). Grup II ve III'te diğer gruplara göre anlamlı enzim düşüşleri tespit edildi (p<0.05). Grup IV'te kontrol grubuna göre anlamlı enzim düşüşü saptanmadı (p>0.05). Karaciğerdeki inflamasyon skoru Grup I'de diğer gruplara göre daha yüksek olarak tespit edildi (p<0,05). Grup II'de inflamasyonda kontrol grubuna göre çok belirgin bir düzelme görüldü (p<0,05).Ki-67'nin en düşük yüzdesi Grup I'de tespit edildi ve bu değer Grup II ve III'e göre anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). En yüksek Ki?67 yüzdesi Grup II'de tespit edildi ve bu yükseklik diğer gruplardan anlamlıydı (p<0,05). Grup IV'te ki Ki-67 yüzdesi Grup I'e yakın (p>0,05) iken Grup II ve III'e göre anlamlı derecede düşüktü (p<0,05).Sonuç olarak, künt karaciğer travması sonrası bakır ve çinko uygulamasının karaciğer dokusunda inflamasyonu azalttığı, iyileşmeyi arttırdığı ve karaciğer enzim düzeylerinde azalmayı sağladı. Cernevit Flakon® kullanımının ise enzim düzeylerinde azalma yapmazken, inflamasyon düzeyinde azalma yaptı.After blunt trauma we frequently observation solid organ injured. Developed image method by means of a lot of case follow to nonoperabl. Nonoperabl approach increase in this times. With this reason the research go on increase recover agent in the solid organ injured. İn this study we aimed evaluating the effects of zinc,cupper and vitamin complex on liver healing after blunt liver trauma.İn this study 32 number of Wistar Albino genus were used. After appication of general anesthesia to all of the rats, blunt trauma performed on a special platform. Then groups was created each of which had 8 members. In Group I any treatment wasn?t performed but orogastric zinc performed in Group II, orogastric cupper to Group III and intraperitoneal Cernevit Flacon® to Group IV. İn third day after trauma laparatomy performed in all of rats and blood sample taken from vena cava inferior, afterwords the liver of rats removed totally. İn blood sample AST, ALT, LDH level was studied. As histopatologic examination the inflamation level of liver and the rate of dyeing with Ki-67 was evaluated.After performing anesthesia and trauma, one rat was exed in each group. These rats excluded from the study. İn Group I the levels of AST, ALT and LDH were higher then other Group (p< 0,05). In Group II and III significant declining of enzyme levels was observed in comparing other Groups (p< 0,05). In Group IV there wasn?t significant declining of enzyme level (p>0,05). The highest rate of Ki-67 was in Group II and it was significent in comparison with other Groups (p<0,05). İn Group IV the rate of Ki-67 was close to group I and was significantly lower then Group II and Group III (p<0,05).As results usage of zinc and cupper decreased inflamation in liver tissue, increased healing and decreased enzyme levels. On the oher hand, Cernevit Flacon® usage didn?t provide decreased in enzyme level but decreased inflamation level.