YENİLENEBİLİR VE YENİLEMEYEN ENERJİ TÜKETİMİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'de yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji tüketiminin sürdürülebilir ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Günümüzde artan nüfus, sanayileşme ve teknolojik gelişmeler enerji talebini hızlı bir şekilde yükseltmekte; fosil kaynaklara bağımlılık ise hem çevresel tahribatı artırmakta hem de ekonomik kırılganlıklara yol açmaktadır. Bu nedenle yenilenebilir enerji kullanımının ekonomik büyümede sürdürülebilir kalkınma üzerindeki rolü giderek artmaktadır. Çalışmada sürdürülebilirlik kavramının tarihsel gelişimi, sürdürülebilir ekonomik büyümenin temel dinamikleri ve enerji türlerinin çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlardaki etkileri teorik olarak ele alınmıştır. Türkiye'nin enerji tüketim yapısı, ekolojik ayak izi, karbon salınımları ve yeşil büyüme göstergeleri değerlendirilmiştir; yenilenebilir enerji kaynaklarının sürdürülebilir büyümeye olan potansiyeli tartışılmıştır. Analizler, fosil yakıt tüketimindeki artışın çevresel sürdürülebilirliği olumsuz etkilediğini; buna karşılık olarak yenilenebilir enerji kullanımının uzun vadede hem ekonomik büyümeyi desteklediğini hem de Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak çalışmada Türkiye'nin sürdürülebilir bir büyüme modeli oluşturabilmesi için yenilenebilir enerji yatırımlarına öncelik vermesi, üretim süreçlerini azaltması gerektiği vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Enerji tüketimi, Yenilenebilir enerji, Sürdürülebilir ekonomik büyüme, Türkiye ekonomisi, Ekolojik ayak iziThe main purpose of ths study is to analyze the effects of renewable and non-renewable energy consumption on sustainable economic growth in Türkiye. Today, rapid population growth, industrialization, and technological developments significantly increaseenergy demand, while dependence on fossil fuels leads to environmental degradation and economic growth and sustainable development has become increasingly important. This study examines the historical development of the concept of sustainability, the fundamental Dynamics of sustainable economic growth, and the enviromental, economic, and social impacts of different energy types. Turkey's energy consumption structure, ecological footprint, carbon emissions, and green growth indicators are evaluated, and the potentia contribution of renewable energy to sustainable growthis discussed. The findings indicate that the increase in fossil fuel consumption negatively affects environmental sustainability, whereas renewable energy usage supports long-term economic growth and aligns with Turkey's sustainable development objectives. Consequently, the study emphasizes that Turkey must prioritize investments in renewable energy, enhance energy efficiency, and reduce carbon-intensive production processesin order to establish a sustainable growth model. Anahtar Kelimeler: Energy consumption, Renewable energy, Sustainable economic growth, Turkish economy, Ecological footprint