CİLO VE SAT DAĞLARI MİLLİ PARKI'NIN (HAKKARİ) COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ

Abstract

Hızla artan nüfus, sanayileşme ve kentleşme, insanların doğayı bilinçsizce kullanımı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de birçok doğal ve kültürel zenginliğin tahrip edilmesine veya yok olmasına neden olmuştur. En büyük doğal ve kültürel zenginliğimiz olan bu unsurların sürdürülebilir bir biçimde kullanılması ve gelecek nesillere aktarılması oldukça önemlidir. Türkiye bulunduğu coğrafi konum itibariyle dünya çapında önemli doğal ve kültürel zenginliklere sahiptir. Bu zenginliklerin bir kısmı çeşitli şekillerde koruma altına alınmış ve planlı turizm faaliyetlerine sahne oluyorken büyük bir kısmı ise korumasız ya da yeteri derecede korunmuyor. Cilo ve Sat Dağları, 25 Eylül 2020 tarihinde 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun 3. Maddesi gereğince Cumhurbaşkanı'nın 3017 sayılı kararı ile "Hakkâri Cilo ve Sat Dağları Milli Parkı" adı ile milli park olarak ilan edildi. 275 km² alana sahip olan bu milli park Türkiye'nin 45. Milli parkı olmuştur. Bu çalışmada öncelikle çalışma alanı Cilo ve Sat Dağları Milli Parkı alanı olarak belirlenmiştir. Çalışma alanındaki fiziki ve beşeri coğrafya özellikleri (Jeoloji, Jeomorfoloji, İklim, Hidrografya, Glasiyal, Biyocoğrafya, Nüfus, Yerleşme, Ekonomik Faaliyetler) incelenmiştir. Bu özelliklere bağlı olarak meydana gelen coğrafi unsurların (zirve, buzul, sirk, vadi, akarsu, göl, toprak ve bitki örtüsü) tespiti yapılmış; bu unsurların milli park kapsamında korunması ve sürdürülebilir kullanımı; coğrafi açıdan analiz edilmiştir.

Rapidly increasing population, industrialization and urbanization, and people's unconscious use of nature have led to the destruction or destruction of many natural and cultural riches in our country, as well as all over the world. It is very important that these elements, which are our greatest natural and cultural wealth, are used sustainably and transferred to future generations. Türkiye has world-class natural and cultural riches due to its geographical location. While some of these riches have been protected in various ways and are the scene of planned tourism activities, most of them are unprotected or not sufficiently protected. Cilo and Sat Mountains were declared as a national park with the name "Hakkari Cilo and Sat Mountains National Park" by the President's decision no. 3017, in accordance with Article 3 of the National Parks Law No. 2873, on September 25, 2020. This national park, which has an area of 275 km², has become the 45th national park of Turkey. In this study, first of all, the study area was determined as the Cilo and Sat Mountains National Park area. Geographic features (Geology, Geomorphology, Climate, Hydrography, Glacial and Biogeography) in the study area were examined. Depending on these features, the geographical elements (peak, glacier, cirque, valley, stream, lake, soil and vegetation) have been identified and the sustainable use of these elements; analyzed geographically.