ENERJİ İLETİM SİSTEMLERİNİN UPFC İLE KONTROLÜ

Abstract

Artan enerji talebi, yeni hatların yapılmasındaki kısıtlamalar ve geleneksel kompanzasyonaygıtlarının dezavantajları gibi birçok sebepten dolayı, mevcut enerji iletim sistemlerininverimliliğinin maksimuma çıkarılması zorunlu hale gelmiştir. Mevcut enerji iletim sistemlerininkullanımını maksimize etmek için mümkün olan seçenekler analiz edildiğinde, yüksek seviyeligüvenilirlik ve kararlılık ile güç elektroniği çözüm olarak görünmektedir.Güç elektroniği teknolojisinin hızlı gelişimi, güç sistemlerinin kontrolü için yeni bir teknolojiolan, Esnek Alternatif Akım İletim Sistemleri (FACTS, Flexible Alternating Current TransmissionSystems) teknolojisinin gelişmesine olanak tanımıştır. Son on beş yıl içerisinde FACTS teknolojisi adıaltında birçok kontrol aygıtı tasarlanmış ve dünya çapında birçok uygulama gerçekleştirilmiştir.Birleşik Güç Akış Kontrolörü (UPFC), en önemli FACTS aygıtlarından biridir. UPFC, güçakışını etkileyen bütün iletim hattı parametrelerinin kontrolüne imkân tanıdığı için FACTS aygıtlarıiçerisinde en çok yönlü aygıttır.Bu tezde temel olarak iki çalışma yapılmıştır. İlk olarak FACTS aygıtları incelenmiştir. Dahasonra UPFC ve bir yük bulunan bir enerji iletim sisteminin modellenmesi ve benzetimigerçekleştirilmiştir. Bunun için ilk önce FACTS aygıtlarına ilişkin bir literatür taraması yapılmıştır.Bunun sonucunda bu aygıtlar sınıflandırılmış ve kullanım alanları, temel devre yapıları ve çalışmaprensipleri genel olarak incelenmiştir. Daha sonra, UPFC detaylı bir şekilde incelenmiş ve birmatematiksel modeli elde edilmiştir. Enerji iletim sistemine ait matematiksel denklemler ve UPFC 'yeilişkin kontrol şemaları kullanılarak, UPFC ve bir yük bulunan bu enerji iletim sisteminin,modellenmesi ve MATLAB/simulink ortamında çeşitli durumlar için benzetimi gerçekleştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Enerji Talebi, Enerji İletim Sistemleri, Esnek Alternatif Akım İletim Sistemleri,Güç Sistemleri, Bilgisayar Benzetimi.