GELİŞMİŞ BATI ÜLKELERİNDE SUÇ ORANLARINDAKİ DEĞİŞİM NEDENLERİNİ ANLAMAK: SOSYAL KONTROL KURAMI VE UYGARLIK SÜRECİ YAKLAŞIMI ÜZERİNDEN BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Gelişmiş çok sayıdaki batı ülkelerinde, özellikle 1960-1980 yılları arasında, kurumsal ve değersel yapıları sorgulayan otorite ve hiyerarşi karşıtı toplumsal hareketlerin giderek toplumda güç kazandığı ve etkili olduğu bir dönem olmuştur. Bu yıllar arasında suç oranlarında da ciddi artışlar yaşanmıştır. Ancak 1990’lı yılların başında ABD’de, ortalarından sonra da bazı Batı Avrupa ülkelerinde suç oranlarında ciddi düşüşlerin gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Aynı şekilde, suç oranlarında düşüşlerin gerçekleştiği bu dönemde genel olarak yerleşik değer ve kurumsal yapı karşıtı gelişmeler, yerini daha uyumcu bir yapıya ve gelişmelere bırakmıştır. Bu çalışmada, gelişmiş batı ülkelerinde 1960’lı yıllardan itibaren artmaya başlayan ve 1990’lı yıllardan sonra da düşmeye başlayan suç oranlarının artma ve düşme nedenleri, sosyal kontrol kuramı ve uygarlık süreci argümanı çerçevesinde açıklanmaya çalışılacaktır. Bu çalışma esas aldığı yaklaşımlar çerçevesinde suç oranlarının artması ve azalması süreci üzerinde sosyo-kültürel değerlerin, kurumsal meşruiyet ve bağlılığın, iç ve dışsal denetimin, sosyal sermayenin ve sosyal destek olgusunun etkili olduğunu ileri sürmektedir