EŞ-ŞELEVBÎN VE ET-TEVTİE'Sİ ÖZELİNDE ARAP DİLİ NAHVİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Abstract

Endülüsün önemli dilcilerinden biri olan eş-Şelevbîn, 1167-1247 tarihleri arasında İşbîlîye'de /(Sevilla'da) yaşamıştır. Onun yaşadığı dönemde bu bölgede Emeviler hüküm sürmüşlerdir. Arap grameri ve lugatı konusunda zamanının önde gelen bilginlerinden biri kabul edilmiştir. Arap gramerinde Ebû Alî el-Fârisî'ye kıyas edilmiştir. Başta Arap dili gramerine ilişkin olmak üzere on sekiz yaşında başladığı eğitim öğretim faaliyetlerini altmış yıl sürdürmüştür. Dil konusunda önemli bir yetkinliğe sahip olan eş-Şelevbîn'in bu yönü, yetiştirmiş olduğu ünlü alîmler ve telif ettiği eserlerde açıkça görülmektedir. Çalışmamızda eş-Şelevbîn'in yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve tarihi yönlerini, onun yaşam hikâyesini, nahivciler arasındaki konumunu, nahiv konusunda hangi dil ekolüne daha yakın olduğunu, dilde kaynak olarak kullandığı nakli ve akli delilleri ve nahvi meselelere dair görüşlerini ele aldık.

Eş-Şelevbîn, one of the important linguists of Andalus, lived in Sevilla (İşbîlîye) between1167-1247. During his time, the Umayyads ruled in this region. He was one of the prominent scholars of his time in Arabic grammar and lexicon. He was compared with Ebû Alî el-Fârisî, who was regarded as the authority of the orient in Arabic grammar. He continued his schooling activity, mainly Arabic grammar, which he started at the age of eighteen for sixty years. He had considerable competence in language. This aspect of Şelevbî is clearly seen in the scholars he trained and the works he compiled. In our study, we discussed the political, social and historical aspects of the period in which Şelevbî lived, the life story of the author, his position among the nahivists, his connection to syntax, the sacred and rational evidences he used as a source in language, and his views on syntaxic issues.