ÖĞRENCİLERDE SPOR YAPMA İLE AHLAKİ OLGUNLUK İLİŞKİSİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinde ahlaki olgunluğu, spor yapma, spor branşı tercihi ve spor yapma süresi ile diğer demografik değişkenler bağlamında incelemektir. Bu araştırma betimsel tarama modelinde ve toplam 403 ortaokul öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Araştırma bilgi formu ve Çocuklarda Ahlaki Olgunluk Ölçeği ile toplanan veriler, betimsel istatistiki tekniklerle analiz edilmiştir. Analizlere dayalı ulaşılan sonuçlar şunlardır: Araştırmaya katılan öğrencilerin genel ahlaki olgunluk algıları “ara-sıra” düzeyinde olup, Kohlberg’in ahlaki sınıflamasında “gelenek öncesi” döneme denk gelmektedir. Araştırmada bu durum, öğrencilerin yaşı, sosyal kuralları tam bilmeme ve içselleştirememe ile ilişkilendirilmiştir. Araştırmada, spor yapmanın ahlaki olgunluğun, “iyi çocuk olma-kurallara uyma” ve “çıkarcı davranmama” boyutlarındaki gelişimi olumlu etkilediği belirlenmiştir. Spor tercihleri bağlamında ise, basketbol oynayan öğrencilerin, diğer branşlarda spor yapanlardan daha az çıkarcı davranma algısına sahip oldukları saptanmıştır. Bunu sırayla; voleybol ile futbol ve diğerleri branşları izlemiştir. Araştırmada, basketbol sporunun bu avantajının, bu oyunun fiziki, eğitsel, psikolojik ve sosyolojik değerleri bir arada bulundurması ve zihinsel yetenekleri harekete geçirmesiyle ilgili olabileceği değerlendirilmiştir. Bunlara ilaveten, öğrencilerin ahlaki olgunluk algılarının cinsiyete göre farklılık gösterirken, ebeveyn eğitim durumuna göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. Araştırmada son olarak, spor yapma ile ahlaki olgunluğun; her iki disiplinin normatif olması, özgüven ve sosyal aidiyet sağlaması noktalarında kesiştiği vurgulanmıştır. Bu itibarla okullarda ahlaki gelişim için spor yapmanın teşvik edilmesine dikkat çekilmiştir.