Çaybağı havzası mineralojik verilerinin istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmesi

Abstract

Çalışmada 54 tümkayaç ve 27 kil fraksiyonu verilerine istatistiksel yöntemler uygulanarak havza analizi yapılmış ve bu çalışmanın bulguları sedimantolojik verilerle karşılaştırılmıştır. Örneklerin mineral içerikleri ve bağıl çoklukları XRD yöntemi ile saptanmıştır, ilk aşamada örnekler bir birlik (populasyon) olarak ele alınmış, daha sonraki aşamada ise kayaç grupları tek başına değerlendirilmiştir. Minerallerin istatistiksel dağılımlarında kalsit ve kil normal dağılım, dolomit, kuvars, opal ve feldispat logaritmik dağılım, killerde ise illit, klorit normal, smektit ve S-C (korensit) logaritmik dağılım göstermiştir. Korelasyon analizinde kalsit-kil, feldispat-kuvars arasında pozitif, kalsit-dolomit, kalsit-feldispat, dolomit-kil mineralleri arasında negatif korelasyon, killerden smektit, illit, klorit, korensit arasında pozitif korelasyon görülmüştür. Anakitle ortalamaları tahmin teorilerinde havzada en yüksek miktardaki mineral kalsittir. Killerden en yüksek mineral smektit ve en düşük mineral illittir. Ölçülü kesitlerde yapılan varyans analizleri (ANOVA), kil dışı minerallerin kesitlerde farklı, kil minerallerinin benzer olduğunu göstermiştir. Bu sayısal verilerle killerin volkanik malzeme ağırlıklı kökene sahip olduğu, kalsitin bolluğundan dolayı ortamın alkalen göl ortamı olduğu, mineral çokluk değişimlerinin ortamın zaman zaman göl ve nehir rejimlerinin etkisinde olduğu saptanmıştır. Bu bulgular sedimantolojik çalışma bulguları ile uyum sağlamaktadır.