Bı?rı?ncı? Basamak Sağlık Hı?zmetlerı?nde Sağlık Arz ve Talebı?nı?n Sağlık Sonuçları Üzerı?ndekı? Etkı?sı?: Panel Verı? Analı?zi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinde sağlık arz ve talebinin sağlık sonuçları üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu amaçla araştırmanın evrenini Doğu Anadolu Bölgesi oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem belirlenmemiş, bölgede yer alan 14 ile ilişkin veriler değerlendirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni ölüm sayısı, bağımsız değişkenleri aile hekimliği birimi sayısı ve birinci basamak başvuru sayısıdır. Araştırma verileri 2012-2021 zaman periyodu göz önünde bulundurularak her bir il için ayrı ayrı test edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, aile hekimliği birimlerinin sayısındaki artış, tüm panelde olduğu gibi Erzurum, Van ve Ağrı'da da ölüm sayılarında azalmaya neden oluyor. Öte yandan, birinci basamak ziyaret sayısındaki artış Muş ve Hâkkari'de ölüm sayısını azaltırken, Malatya ve Bitlis'te artırmaktadır.

The aim of this study is to determine the impact of health supply and demand on health outcomes in primary health care services. For this purpose, the population of the study consists of the Eastern Anatolia Region. Sampling was not determined in the study, and data from 14 provinces in the region were evaluated. The dependent variable of the study is the number of deaths, while the independent variables are the number of family medicine units and the number of primary care applications. The research data were tested separately for each province considering the time period 2012-2021. According to the results of the study, the increase in the number of family medicine units leads to a decrease in the number of deaths in Erzurum, Van and Ağrı, as in the whole panel. On the other hand, the increase in the number of primary care visits decreases the number of deaths in Muş and Hakkari, but increases it in Malatya and Bitlis.