VAZODİLATÖR SOLÜSYONLARLA MEKANİK DİSTANSİYON UYGULANAN SAFEN VENDE APOPTOZİSİN YERİ

Abstract

Vazodilatör Solüsyonlarla Mekanik Distansiyon Uygulanan Safen Vende Apopitozisin YeriSafen ven greftinde oluşan endotel hasarının patogenezi günümüzde halen tartışılmaya devam edilmektedir. Safen ven greftinin endotel hasarının fizyopatolojisi için son zamanlarda ileri sürülen teoriler intrinsik venöz duvar anormallikleri nedeniyle oluşan hasar ve bunun sonrasında ortaya çıkan endotel harabiyetidir. Yapılan çalışmalarda kan damarı duvarının hücresel kompozisyonunun ve morfolojisinin kontrolünde vasküler hücre apopitozisinin rolü olabileceği ileri sürülmüştür. Bu çalışmamızda safen ven grefti hazırlarken değişik farmakolojik ajanların ilave edildiği solüsyonlarla oluşturulan mekanik distansiyonun apopitotik aktivite üzerindeki etkisini araştırmayı amaçladık.Çalışmaya her iki cinsten, koroner arter bypass greft operasyonu geçirecek varis ve venöz yetmezlik tanısı almamış sağlıklı vena safena magna (VSM)'ya sahip toplam 32 hasta alındı. Grup1 (Kontrol), Grup 2 (Verapamil), Grup 3 (Nitrogliserin) ve Grup 4 (Papaverin) olmak üzere toplam dört grup oluşturuldu. Her gruba 8 hasta dahil edildi. Her dört grubun vena safena magnasından doku örnekleri alındı. Doku kesitlerinde immünohistokimyasal boyama ile proapopitotik bax ve kaspaz-9 ve antiapopitotik bcl-2 araştırıldı.Histomorfolojik olarak kontrol ve papaverin solüsyonlarla hazırlanan safen vende vasküler yapının bozulduğu, endotel harabiyeti ve aterosklerotik zemine doğru gidişin hızlı olduğu gözlendi. Verepamil ve nitrogliserin ile hazırlanan safen vende ise vasküler yapının korunduğu minimal düzeyde intimada endotel harabiyeti olduğu gözlendi.İmmunohistokimyasal çalışmalarda ise tüm gruplarda kullanılan safen ven çalışmalarda özellikle bax daha fazla olmak üzere kaspaz hücrelerinin de yoğun şekilde boyandığı gözlendi. Bax boyanması anlamlı kabul edilirken tüm gruplarda kaspaz boyanması biribirine yakın sonuçlar elde edildiği için anlamlı kabul edilmedi. Kontrol ve papaverin grubunda bcl-2 az boyanırken verapamil ve nitrogliserin çalışmalarında ise daha fazla bcl-2 boyandı ve anlamlı kabul edildi.Sonuç olarak histomorfolojik olarak endotel harabiyetinin ve aterosklerozise gidişin hızlı görüldüğü papaverin ve kontrol solüsyonlarının kullanıldığı safen vende apoptotik aktivitenin fazla olduğu, endotel harabiyeti ve aterosklerozisin daha az görüldüğü verepamil ve nitrogliserin solüsyonlarının kullanıldığı safen vende ise apoptotik aktivitenin daha az olduğu gözlendi.Anahtar kelimeler: Safen ven, Apopitozis, Vasküler duvar