İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA HÜKÜMET-BASIN İLİŞKİLERİ VE GAZETECİ MEBUSLAR

Abstract

Dünyanın süper güçlerinin birbiriyle savaştığı ve Türkiye’nin arada kaldığı İkinci Dünya Savaşı’nda,İsmet İnönü’nün başını çektiği kadro, değişken bir dış politika izlemek zorunda kalmıştır. Almanya’nın veMüttefiklerin Türkiye’yi savaşa sokma baskıları bertaraf edilmiş, Sovyet Rusya’nın Boğazlarla ilgiliisteklerine karşı durulmaya da çalışılmıştır.Bu tehlikeli süreçte, İnönü ve iktidara gelen hükümetler tüm kontrolü elinde tutmaya çalışırken,kamuoyunu yönlendirme yeteneği olan basın da bu uygulamaların muhatabı olmuştur. Çıkarılan yasalar ilebasın kontrol altında tutulmaya çalışılmış, muhalefet eden basın organları kapatılmıştır. Bu süreçte basınıkontrol etme yöntemlerinden biri de gazeteci mebuslar olmuştur.Mebus seçilen gazeteciler, Hükümetin çıkardığı yasa ile aynı zamanda gazetecilik mesleğini de icraedebilmişlerdir. Bu mebuslar, hükümetin politikalarını onaylayan yazı ve haberlerle halkı yönlendirmeyeçalışırken, aynı zamanda savaşın gidişatına göre hükümetin dış politikalarına da destek vermişlerdir.Çalışmamızda; İkinci Dünya Savaşı sürecindeki Türkiye’nin değişken politikalarına karşı basının tavrıve hükümet-basın ilişkisi incelenirken, gazeteci mebuslar ile bunların değişen şartlara ve hükümetpolitikalarına göre aldıkları vaziyet değerlendirilecektir.