BATI VE GÜNEYBATI ANADOLU'DA YETİŞEN BAZI VİCİA L. TÜRLERİ ÜZERİNDE SİTOTAKSONOMİK ARAŞTIRMALAR

Abstract

Doktora Tezi BATI VE GÜNEYBATI ANADOLU BÖLGESİNDE YETİŞEN VICIA L. TÜRLERİ ÜZERİNDE SİTOTAKSONOMİK ARAŞTIRMALAR Selma TABUR Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı 1998, Sayfa: 110 Bu çalışmada, Batı ve Güneybatı Anadolu Bölgesinde yetişen Vida L. cinsine ait tür, alttür ve varyete seviyesinde 20 takson morfolojik ve sitotaksonomik bakımından araştırılmıştır. Bitki ve tohum örnekleri 1995 - 1997 yıllan arasında doğal habitatlanndan toplanmıştır. Bitki örnekleri üzerinde; bitki boyu, yaprak uzunluğu, yaprakçık sayısı, yaprakçık uzunluğu, stipul uzunluğu, çiçek sayısı, pedunkül dahil salkım uzunluğu, meyve uzunluğu, meyve genişliği, gaga (beak) uzunluğu ve tohum sayısı gibi morfolojik özellikler belirtilmiştir. Tohum örneklerinden, çimlendirme yoluyla elde edilen kök uçlarında kromozom gözlemi için, feulgen boyama metodu ile ezme preparatlar yapılmıştır. Her bir taksonun kromozomal özellikleri ortaya konulmuş olup, ayrıca birbirine yakın olarak bildirilen taksonlar bu bakımlardan karşılaştınlmıştır. İncelenen taksonların kromozom sayılan aşağıdaki gibi bulunmuştur. V. cracca L. subsp. tenuifolia (Roth) Gauidin 2n = 14, V. cracca L. subsp. stenophylla Vel. 2n = 14, V. villosa Roth subsp. dasycarpa (Ten.) Cav. 2n = 14, V. articulata Hornem. 2n = 14, V. cappadocica Boiss. ve Bal. 2n = 14, V. ervilia (L.) Willd. 2n = 14, V. tetrasperma (L.) Schreb. 2n = 14,V. laxiflora Brot. 2n = 14, V. hirsuta (L.) S.F.Gray. 2n = 14, V. peregrina L. 2n = 14, V, lutea L. var. hiria (Balbis) Lois. 2n = 14, V. anatolica Turrill 2n = 10, V. hybrida L. 2n = 14, V. grandiflora Scop. var. grandi/lora 2n = 14, K grandiflora Scop. var. dissecta Boiss. 2n = 14, K cuspidata Boiss. 2n = 12, K stfft'va L. subsp. jaA'va 2n = 12, V. sativa L. subsp. nigra (L.) Ehrh. var. segetalis (Thuill.) Ser. ex DC. 2n = 12, F. narbonensis L. var. narbonensis 2n = 14, K narbonensis L. var. serratifolia (Jacq.) Ser. 2n=14'tür. Bu taksonlardan bazıları değişik araştırıcılar tarafından çalışılmış olmasına rağmen, bazılarının kromozom özellikleri ilk defa bu çalışma ile ortaya konulmuştur. Karyotip farklılıkları ile dış morfolojik farklılıkların bir dereceye kadar birbirleri ile uygunluk gösterdiği bulunmuştur. Anahtar Kelimeler : Vida, Kromozom, Karyotip, Sitotaksonomi.SUMMARY (Ph. D. Thesis) CYTOTAXONOMIC INVESTIGATIONS ON SOME SPECIES OF VICIA L., GROWING IN WEST AND SOUTH - WEST ANATOLIA REGIONS Selma TABUR Fırat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Biology 1998, Page: 110 In this study 20 taxa of species, subspecies and variety of Vicia L., growing in West and South - west Anatolia regions have morphologically and cytotaxonomically been investigated. Plant and seed samples have been collected from natural habitats between 1995 and 1997. On plant samples, some morphological characteristics such as plant hight, leaf size, leaflets numbers and size, stipule size, flower numbers, rasem size (including peduncle), legume size, beak lenght and seed numbers have been determined. Root tips from seed samples has been obtained by germination and squashed preparations from root tips have been carried out by feulgen staining method for chromosome observations. Chromosomal characteristics of each taxon have been determined in addition, related taxa have been compared. The number of chromosome of observed taxa have been found as following: V. cracca L.subsp. tenuifolia (Roth) Gauidin 2n = 14, V. cracca L. subsp. stenophylla Vel. 2n = 14, V. villosa Roth subsp. dasycarpa (Ten.) Cav. 2n = 14, V. articulata Hornem. 2n = 14, V. cappadocica Boiss. ve Bal. 2n = 14, F ervilia (L.) Willd. 2n = 14, V. tetrasperma (L.) Schreb. 2n = 14, F laxiflora Brot. 2n = 14, F hirsuta (L.) S.F.Gray. 2n = 14, V. peregrina L. 2n = 14, V. lutea L. var. hirta (Balbis) Lois. 2n = 14, V. anatotica Turrill 2n = 10, F hybrida L. 2n = 14, K grandi/lora Scop. var. grandiflora 2n = 14, F. grandiflora Scop. var. dissecta Boiss. 2n = 14, K cuspidata Boiss. 2n = 12, F. raû'va L. subsp. sativa 2n = 12, F. sativa L. subsp. w/gra (L.) Ehrh. var. segetalis (Thuill.) Ser. ex DC. 2n = 12, V. narbonensis L. var. narbonensis 2n = 14, V. narbonensis L. var. serratifolia (Jacq.) Ser. 2n = 14. Some of these taxa have been already studied by other researchers, but chromosome characteristics of some of them have been firstly identified in the present study. It has been observed that karyotypical differences between related taxa.congruenced.with..morphological differences of them relatively. Key Words: Vicia, Chromosome, Karyotype, Cytotaxonomy.