Elazığ Bölgesinde endüstriyel katı atıkların çevre kirliliğine etkisi: 1-Anorganik atıklar

Abstract

Bu çalışmada, Elazığ çevresindeki bazı inorganik endüstriyel atıkların çevreye verebilecekleri metal kirliliği araştırılmıştır. Bu amaçla Etibank kuruluşları olan Ergani Bakır İşletmeleri; Keban Simli Kurşun İşletmesi ve Şarkkromları Elazığ Ferrokfom Tesisi atıklarının kolon testleri yapılarak suya verdikleri metal kirliliği incelendi. Bu cüruftarla birlikte bulunan çeşitli topfakların metal iyonlarını tutma özellikleri tespit edildi. Atmosfer şartlarına maruz bırakılan kolonlarda da atıklardan sızan suların metal içerikleri incelendi. Orijinal örneklere ve kolon çalışmaları sonundaki örneklere EPA testi uygulanarak yaktaşık pH 5 ortamında çözeltiye verdikleri metal iyonları miktarı da tespit edilmiştir. Yapılan çalışma sonunda gerek sistematik olarak yapılan ve gerekse atmosfer şartlanndaki sızdırmalarda üçlere en fazla metal iyonu veren atıklar sırasıyIo Simli-Kurşun işletmesi flotasyon atığı ve Bakır işletmesi konverter cürufu olarak bulunmuştur. Bu atıklardan dikkate değer miktarda tiçtere geçen metalter Cu, Co, Mn, Ni ve Zn olup Simli-Kurşun atığından Fe ve Cd metalleri de önemli miktarda suya geçmektedir. Buna uyumlu sonuçlar EPA ekstraksiyon testlerinde de gözlenmektedir. Genel olarak sızdırma peryodunun uzamasıyla suya geçen metallerin konsantrasyonları düşmektedir. Ayrıca topraklı kolonlarda gözlenen metal konsantrasyonunun düşmesi ve/veya düşmenin gecikmesi adsorbsiyon-desorpsiyon olaylarını akla getirmektedir.