GEBELİĞİN DEĞİŞİK DÖNEMLERİNDEKİ ANNE SERUM LEPTİN DÜZEYLERİNİN BEBEĞİN DOĞUM AĞIRLIĞI VE GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Abstract

l.ÖZET Leptin, enerji dengesi ve immün işlevi de içine alan birçok fizyolojik işlevleri düzenleyen, yağ dokusundan salgılanan bir hormondur. Gebelik süresince vücut ağırlığı ve yağ kitlesinin artışıyla sonuçlanan bir çok metabolik değişiklikler ve hormon salınım değişiklikleri olur. Bu nedenle gebelik leptinin rol oynayabileceği göreceli bir obezite durumu olarak düşünülebilir. Bu çalışmada gebelerde ikinci, üçüncü trimestirlerdeki anne ile kord kanındaki serum leptin, insülin benzeri büyüme faktörü- 1 (IGF-1) ve insülin benzeri büyüme faktörü bağlayıcı protein-3 (IGF-BP3) düzeylerinin karşılaştırılması ve bebeğin doğum ağırlığı ve gelişimine etkisinin araştırılması amaçlandı. Bu çalışmaya Ocak 2002-Ocak 2003 aylan arasında Fırat Üniversitesi Fırat Tıp Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran ve gebelik süresi 24 haftadan düşük olan 85 gebe kadın alındı. İlk başvuru sırasında (20-24. hafta) ve 10 hafta sonra (31-35. hafta) olmak üzere her gebeden iki kez ve doğum sırasında kordon kanı alındı. Alınan tüm örneklerde aynı anda leptin, IGF-1 ve IGF-BP3 düzeyleri ELIS A yöntemi ile çalışıldı. Bebekler gestasyon yaşma uygun doğum ağırlıklarına göre üç gruba ayrıldı. Kord kanı serum ortalama teptin düzeyleri gruplar arasında karşılaştırıldığında gestasyon yaşına göre uygun doğum ağırlıklı (AGA) grupta (42.60+11.08 ng/mL) gestasyon yaşma göre fazla doğum ağırlıklı (LGA) gruba (86.74+16.03 ng/mL) göre düşük, gestasyon yaşma göre düşük doğum ağırlıklı (SGA) gruba (25.97±7.00 ng/mL) göre yüksek olarak bulundu. Kord kam serum ortalama IGF-1 düzeyleri, AGA'lı grupta (37.53+10.50 ng/mL) LGA'lı gruba (50.75113.53 ng/mL) göre düşük, SGA'lı gruba (11. 71 +3. 42 ng/mL) göre yüksekti (P<0.001). Kord kam serum ortalama IGF-BP3 düzeyleri AGA'lı grupta (1104.83+194.02 ng/mL) LGA'lı gruba (1255.24±154.39 ng/mL) göre düşük, SGA'h gruba (412.15±75.11 ng/mL) göre yüksekti (P<0.05). Tüm gruplardaki bebeklerin kord kanı serum leptin düzeyleri ile diğer parametreler karşılaştırıldığında bebeklerin leptin düzeylerinin, IGF-1 ve IGF-BP3 düzeyleri ile anlamlı derecede bağıntılı olduğu saptandı. Bebeklerin kord kanı serum leptin düzeyleri ile annelerinin yirmi-yirmidört ve otuzbir-otuzbeşinci haftalardaki serum leptin düzeyleri arasında bağıntı gözlenmedi (p>0.05).Bu çalışmada gebelikteki maternal adipozite ile maternal serum leptin düzeyleri arasında ve kord kanı serum leptin düzeyleri ile doğum ağırlığı ve aynı zamanda fetus büyümesinin diğer antropometrik işaretleri arasında güçlü bir bağıntının olduğu görüldü. Bununla birlikte annenin gebelikteki seram leptin düzeylerinin bebeğin doğum ağırlığı ve gelişimini göstermede etkili bir parametre olmadığı kanısına varıldı. Anahtar kelimeler: Leptin, gebelik, yenidoğan bebek, IGF-1, IGF-BP3Leptin hormone is released by adipose tissue and involved in the regulation of various physiological events including energy balance and immune functions. Several metabolic and hormonal changes occur during pregnancy which results in an increase in body weight and fatty mass. Therefore, pregnancy may be considered as a leptin-influenced state of obesity. In the present study, we have aimed to compare profiles of serum leptin, insulin-like growth factor- 1 (IGF-1) and insulin-like growth factor binding protein-3 (IGF-BP3) in the second and third trimester pregnant women and in the cord samples. Effects of these parameters on the birth weight and development of the new born were also sought. A total of 85 pregnant women (not exceeding 24 weeks of pregnancy) admitted to the Firat University Firat Medical Center Department of Obstetrics and Gynecology between January 2002 and January 2003 were enrolled into this study. Blood samples were obtained from each pregnant woman on admission (20-24 weeks of pregnancy) and 10 weeks later after the first sampling (31-35 weeks of pregnancy), and cord blood was collected at labor. Serum leptin, IGF-1 and IGF-BP3 were determined by ELISA in all samples analyzed on the same time. The new born babies were divided into three groups according to birth weight correlated with gestational age. When cord blood leptin levels were compared among the groups, normal birth weight group according to gestational age (AGA) values (42.60+J 1.08 ng/mL) were lower than those in the higher birth weight group (LGA; 86.74+16.03 ng/mL) and higher than those in the lower birth weight group (SGA; 25.97±7.00 ng/mL). Mean cord serum IGF-1 levels were significantly higher in the LGA group (50.75±13.53 ng/mL) and lower in the SGA group (1 1.71+3.42 ng/mL) compared to the normal values (37.53±10.50 ng/mL) in the AGA group (P<0.001). Cord serum IGF-BP3 levels were significantly higher in the LGA group (1255.24+154.39 ng/mL) and lower in the SGA group (412.15±75.11 ng/mL) compared to the normal values (1104.83±194.02 ng/mL) in the AGA group (P<0.05). When cord serum leptin levels of the new bom babies were examined, it was seen that they were significantly correlated with IGF-1 and IGF-BP3 values. However, no significant correlation was observed between the cord leptin levels and its profiles in themothers' serum collected at the first (20-24 weeks of pregnancy) and second sampling (31-35 weeks of pregnancy) (p>0.05). The present findings have shown that there was a significant correlation between maternal adiposity and serum leptin levels, between cord serum leptin profiles and birth weight, and also fetal development with the other antropometric signs. It is suggested that maternal serum leptin levels during pregnancy is not an efficient parameter to monitor fetal development and birth weight of the new born. Keywords: Leptin, pregnancy, new born babies, IGF-1 and IGF-BP3.