Palu (Elazığ) - Bingöl arasında Doğu Anadolu Fay Zonu üzerinde görülen heyelanların litolojik birimler ve fay hatlarıyla ilişkisi

Abstract

Bu çalışmada, Palu (Elazığ)-Bingöl arasında Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) üzerinde yer alanheyelanların litolojik birimler ve fay hatları ile olan ilişkisi değerlendirilmiştir. DAFZ içerisindeyer alan inceleme alanında kuzeydoğuda Göynük, güneybatıda Palu Segmenti, Bingöl Ovasıgüneyinde Genç Segmenti ve bunların birleşme alanında Gökdere Yükselimi ana tektonik yapılarıoluşturmaktadır. Ayrıca Palu-Bingöl arasında KB-GD doğrultusunda DAFZ’ı kesen KarakoçanFay Zonu (KFZ) diğer önemli yapıya karşılık gelmektedir. Çok sayıda fayın karşılaşma ve kesişmealanında yer alan saha tektonik açıdan oldukça hareketlidir. Bu durum morfolojiye yansımış olupfay hatları boyunca çok sayıda heyelan gelişmiştir. Bu sahada görülen heyelanlar ile litoloji vetektonik yapılar arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri teknolojilerindenfaydalanılarak heyelan büyüklük ve dağılış analizleri yapılmıştır. Bu amaçla heyelan envanterharitası, uydu görüntüleri ve arazi çalışmaları ile kontrol edilerek yeniden hazırlanmış ve veri tabanıoluşturulmuştur. Aynı şekilde önceki çalışmalar da dikkate alınarak jeoloji ve tektonik haritalarhazırlanmıştır. Vektör formatında çizilen heyelanlar raster formata dönüştürülmüş, litoloji vetektonik haritalar ile çakıştırılarak, heyelanların litoloji ve fay hatları ile olan ilişkisi belirlenmiştir.Bu sonuçlara göre heyelanların % 59’u Üst Miyosen-Pliyosen aglomera ve tüf, %10’u Eosen kırıntılıve karbonatlı birimler üzerinde görülmektedir. Bu verilere göre incelenen alandaki heyelanların%70’e yakını iki litoloji üzerinde toplanmıştır. Heyelan fay hatları ilişkisine göre heyelanların %64’üfay hatlarına 0-1000 m uzaklıkta olan alanlarda görülmektedir. Sonuç olarak litolojik özellikler ilefay hatları arasında yüksek oranda ilişki bulunmaktadır. Murat Vadisi kuzeyinde heyelanların fayhatları boyunca dizilmesi, heyelan oluşumunda depremlerin tetikleyici etkisinin hidro meteorolojikolaylara göre daha fazla olduğunu göstermektedir.