HALK ANLATI VE İNANIŞLARINDA MİTOLOJİK BİR MEYVE: NAR

Abstract

 Şamanist inanışlardan bugüne her milletin kutsallaştırarak ölümsüzleştirdiği bir meyve olan nar, cennet meyvesi diye bilinmektedir. Kutsal meyve nar halk hekimliği, kök boya, gıda, hediyelik eşya yapımı vb. gibi pek çok sahada yaşam alanı bulmuştur. Bu anlamda nar ağacı; meyvesi, çiçeği, çekirdekleri, zarı, yağı, suyu ve kabukları ile çeşitli karışımlar halinde sanayi, ticari, tıbbi vb. gibi amaçlarla kullanılmaktadır. Nar rüya tabirleri, halk anlatı ve inanışlarında sembolik anlamları ve olağanüstü özellikleriyle de yaşatılmaktadır. Mitolojiler, yaşam enerjilerimizi besleyen saf kaynaklar olup, insanın kökene dönüş arzusuna sembolik bir yol haritası çizmektedir. Mitolojilerin parçalanmış şekilleri olan masallar başta olmak üzere, halk hikâyesi, ninni, bilmece vb. gibi türlerde de ele alınan nar, çeşitli sembollerle mitolojik dönemin etkilerini yaşatmaktadır. Tespit ettiğimiz metinlerde narın mitolojik kökeni olağanüstü güç ve güzellik, bolluk ve bereket, kutsal ağaç hayat/bilgi ağacı, kötü iyeleri uzaklaştıran nazar sembolü ve zürriyet sahibi olma özellikleriyle karşımıza çıkmaktadır. Söz konusu çalışmada, kolektifin üretimlerinden hareketle narın, geleneklerimizdeki yeri ve anlatılarda karşılaştığımız sembolik anlamları bilimsel metotlarla tahlil edilecektir. Böylece yüzyıllık tarihi, kültürel birikim ve tecrübelerin eşliğinde sembollerle kodlanarak, insanoğluna verilmek istenen mesajlar, inanç dünyası ve evrensel kültürün ortak değerleri tespit edilmeye çalışılacaktır.