Effect of human factors on occurrence of flood and torrent events in Batman, southeastern Turkey

Abstract

Bu çalısmada Batman’da yasanan taskınların olusum, sıklık ve frekansında beseri faktörlerin etkisi vurgulanmıstır. Batman, petrole bağlı olarak hızlı gelisme göstermis ve 1990 yılında il statüsü kazanmıs orta ölçekli bir sanayi sehridir. ?sçi göçü ve kırsal alandan aldığı göçlerle asırı nüfus artısı sehrin plansız gelismesini sağlamıstır. Hızlı ve plansız gelisme sonrasında önemli sorunlar ortaya çıkmıstır. Bu sorunların basında sel ve taskınların sıklık ve frekansındaki artıs gelmektedir. 2006 yılı sonbaharında yasanan sel ve taskından sehrin 39 mahallesinden 22 mahallesi farklı ölçüde etkilenmistir. Bu yönü ile Batman sehri hidrografik açıdan yüksek riskli bir alandır. ?luh Deresi Havzası’nın Fiziki Coğrafya özelliklerine bağlı olusan sel ve taskınların, Batman sehrinde bazı yıllar afet boyutunda etkili olmasında hatalı imar uygulamaları, kaçak yapılasma ve plansız sehirlesme de etkili olmustur. Bu faktörlerin etkisini ortaya koymak için sehir merkezinde gözlemler ve taskından etkilenen mahallelerde hane halkı anketleri yapılmıstır. Gözlem ve anket sonuçlarına göre Batman sehir merkezinde yasanan sel ve taskın olaylarının afet boyutunda genis alanları etkileyerek büyük can ve mal kayıplarına yol açması üzerinde doğrudan belirtilen beseri faaliyetlerin etkili olduğu görülmüstür.